Giày ở chợ Quảng Châu phần lớn ghi size theo hệ số kiểu châu Âu (欧码, ōumǎ) từ khoảng 34–35 tới 44–45; một số giày ghi theo chiều dài bàn chân tính bằng milimét như 230, 240. Quy ước phổ biến ở Trung Quốc là chiều dài chân (mm) bằng size cộng 10, nhân 5: size 37 ứng với khoảng 235 mm. Đây chỉ là mốc tham khảo; mỗi xưởng có phom riêng nên giày có thể "chạy" rộng hoặc chật nửa size.
Với chủ shop, hiểu size giày là để giảm đổi trả, vì giày là món bị trả vì sai size nhiều hơn hẳn quần áo. Bài này đưa ra bảng quy đổi tham khảo, cách đo chân để kiểm phom, những trường hợp đặc biệt như giày cao gót và giày trẻ em, và cách ghi size trên trang bán sao cho khách tự chọn đúng.
Ba kiểu ghi size giày bạn sẽ gặp
Ở các toà nhà sỉ giày và sạp giày trong khu quần áo, size thường được ghi theo một trong các cách sau:
- Số kiểu châu Âu (欧码): 35, 36, 37… phổ biến nhất ở giày thời trang. Ghi ở lòng giày, đế hoặc nhãn trong.
- Số theo chiều dài chân (毫米 háomǐ, mm): 220, 225, 230… theo tiêu chuẩn cỡ giày của Trung Quốc, hay gặp ở giày thể thao, giày trẻ em, hoặc in cạnh số kiểu châu Âu.
- Size chữ S, M, L: chủ yếu ở dép đi trong nhà, dép tông, dép xốp, mỗi chữ ứng với hai size số.
- Bảng size của sạp (尺码表): một số sạp có bảng quy đổi riêng của xưởng, kèm chiều dài lòng giày; xin chụp lại vì đây là thông tin chính xác nhất cho mẫu đó.
Hệ US, UK ít gặp ở hàng chợ sỉ, chủ yếu xuất hiện trên giày làm cho thị trường nước ngoài. Nếu gặp, đừng đoán quy đổi trong đầu; hỏi chủ sạp mẫu đó tương ứng số kiểu châu Âu nào, hoặc đo chiều dài lòng giày.
Một lưu ý nhỏ nhưng hay gây nhầm: chữ 码 (mǎ) trong 欧码 nghĩa là cỡ số, không liên quan tới yard như khi mua vải. Khi chủ sạp nói "码数" hay "几码", họ đang hỏi bạn lấy size bao nhiêu. Nghe được hai chữ này, bạn đã theo kịp phần lớn câu chuyện về size ở sạp giày.
Bảng quy đổi tham khảo: số kiểu châu Âu và chiều dài chân
Bảng dưới đây theo quy ước phổ biến ở Trung Quốc (chiều dài chân tính bằng mm = (size + 10) × 5). Đây là mốc để đối chiếu, không phải cam kết của mọi xưởng:
| Size kiểu châu Âu | Chiều dài chân tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|
| 35 | Khoảng 225 mm | Hay là size nhỏ nhất của giày nữ chợ sỉ |
| 36 | Khoảng 230 mm | |
| 37 | Khoảng 235 mm | Nhóm size giữa của giày nữ |
| 38 | Khoảng 240 mm | Nhóm size giữa của giày nữ |
| 39 | Khoảng 245 mm | Size lớn của giày nữ, size nhỏ của giày nam |
| 40 | Khoảng 250 mm | |
| 41 | Khoảng 255 mm | Nhóm size giữa của giày nam |
| 42 | Khoảng 260 mm | Nhóm size giữa của giày nam |
| 43 | Khoảng 265 mm | |
| 44 | Khoảng 270 mm | Size lớn của giày nam chợ sỉ |
Chiều dài chân khác chiều dài lòng giày: lòng giày phải dài hơn bàn chân một khoảng để ngón chân không chạm mũi khi bước. Khi đo một chiếc giày mẫu, đo chiều dài lòng giày (từ gót trong tới mũi trong) và so với chiều dài chân tham khảo của size đó; chênh quá ít là giày chật, chênh quá nhiều là giày rộng.
Giày "chạy size": vì sao cùng số mà khác cỡ
Hai đôi giày cùng ghi 37 ở hai sạp có thể vừa hai bàn chân khác nhau. Nguyên nhân chính là phom: mỗi xưởng có bộ phom riêng, với độ dài, độ rộng, độ cao mu khác nhau. Kiểu dáng cũng ảnh hưởng: giày mũi nhọn cần dài hơn để ngón chân có chỗ, giày mũi vuông, mũi tròn thì không; giày có quai cổ chân ôm chặt hơn giày lười.
Ở chợ, chủ sạp thường biết mẫu của mình rộng hay chật, và nói bằng hai chữ: 偏大 (piān dà, rộng hơn size) và 偏小 (piān xiǎo, chật hơn size). Một số sạp chủ động khuyên khách "lấy lên một số" hoặc "lấy xuống một số". Ghi lời khuyên này vào sổ cho từng mẫu, vì đây chính là điều bạn sẽ phải nói lại với khách.
Cách chắc hơn là tự kiểm: chọn một vài người quen có chiều dài chân đã đo, mang thử. Hoặc đơn giản hơn, đo chiều dài lòng giày của mỗi mẫu bằng thước dây mềm luồn vào trong. Ghi số đo đó vào mô tả sản phẩm; khách đo chân của mình rồi so, chính xác hơn nhiều so với chỉ đọc số size.
Chân bè, mu cao: form rộng hẹp mà bảng size không nói
Bảng size chỉ nói chiều dài. Nhưng nhiều khách Việt có bàn chân tương đối bè và mu bàn chân cao so với phom của một số xưởng, nên giày vừa chiều dài mà bóp ngang, cấn ngón út, hoặc không xỏ được chân qua phần mu. Kết quả thường là khách lấy lên một size để đủ rộng, rồi giày lại rộng dài, gót bị tuột.
Tiêu chuẩn cỡ giày của Trung Quốc có phân loại độ rộng theo kiểu (型, xíng), nhưng hàng chợ sỉ ít khi ghi thông tin này. Bạn phải tự quan sát: nhìn từ trên xuống, phần rộng nhất của đế ở vùng ngón chân có đủ rộng không; ấn vào mũi giày xem phần chứa ngón có cao không; với giày bít, xỏ tay vào để cảm nhận độ cao mu.
Khi chọn mẫu cho shop, ưu tiên phom mũi rộng, chất liệu mềm có độ dãn như da mềm, vải dệt, hoặc có dây, quai điều chỉnh được. Những mẫu có mũi nhọn hẹp, chất liệu cứng, không có cách nới nên nhập ít hơn, và mô tả rõ "phom thon, hợp chân thon" để khách chân bè không mua nhầm.
Giày cao gót, giày trẻ em: hai trường hợp cần kỹ hơn
Với giày cao gót, bàn chân trượt về phía mũi khi đứng, nên cảm giác chật dài và chật ngang rõ hơn giày bệt. Gót càng cao, độ chật càng lộ. Nhiều khách quen mua giày cao gót lấy size đúng chiều dài chân, nhưng với mẫu mũi nhọn có thể cần lên nửa hoặc một size. Hàng chợ thường không có nửa size, nên mô tả cẩn thận và gợi ý khách chân bè chọn mẫu khác thay vì lên size.
Giày trẻ em ở chợ Quảng Châu thường ghi theo cả số và chiều dài lòng giày. Chân trẻ lớn nhanh, phụ huynh hay mua rộng hơn một chút. Điều cần lưu ý khi chọn hàng là giày quá rộng khiến trẻ đi vấp, và giày chật ảnh hưởng tới bàn chân đang phát triển. Khi bán, hướng dẫn phụ huynh đo chiều dài bàn chân của con (đứng thẳng, đo từ gót tới đầu ngón dài nhất) và chọn lòng giày dài hơn chân một khoảng hợp lý, thay vì chọn theo tuổi.
Với giày trẻ em, kiểm thêm những chi tiết an toàn: đế bám, không trơn; khoá dán chắc; không có chi tiết nhỏ dễ bung như hạt cườm, nơ dán; không có đèn nháy với pin lộ ra ngoài. Đây là những điểm phụ huynh quan tâm và là lý do để loại mẫu, dù mẫu đẹp.
Ghi size trên trang bán để khách tự chọn đúng
Phần lớn đổi trả giày là do khách chọn size theo thói quen. Một trang sản phẩm ghi size tốt giúp khách tự quyết đúng ngay lần đầu:
- Ghi số size và chiều dài lòng giày đo thực tế cho từng size của mẫu đó.
- Ghi giày rộng hay chật so với size (theo lời sạp và theo kiểm của bạn), kèm gợi ý cụ thể: "chân bè nên lên một số".
- Hướng dẫn khách đo chân: đặt chân lên tờ giấy trắng, đánh dấu gót và đầu ngón dài nhất, đo vào buổi chiều khi chân hơi nở.
- Ghi chất liệu mũ giày và độ dãn: da mềm, vải dệt sẽ dãn chút ít sau vài lần mang; PU và da cứng ít dãn.
- Với giày cao gót, ghi chiều cao gót và kiểu mũi.
Các thông tin này lấy từ chính hàng đã về tay bạn, không chép từ ảnh của sạp. Đầu tư vài phút đo mỗi mẫu là cách ít tốn kém để giảm chi phí gửi đi gửi lại, và khách mua lần hai thường tin số đo của shop hơn là số in trên đế.
Dép, sandal và giày đế mềm: size có dễ hơn không
Dép và sandal hở mũi, hở gót nên ít bị chật dài hơn giày bít, và nhiều mẫu có quai điều chỉnh. Vì vậy khách dễ chọn size hơn, và chợ sỉ hay bán dép theo size gộp, như một size cho hai số liền nhau. Điều này giúp giảm số bậc size, giảm tồn, nhưng cũng làm khách có chân nằm ở số nhỏ của dải bị rộng.
Chỗ cần chú ý ở dép là chiều dài đế so với bàn chân. Gót chân lòi ra khỏi đế là dép quá ngắn, nhìn không đẹp và mỏi chân; đế thừa quá dài thì vướng khi bước. Khi đo dép, đo chiều dài đế ở mặt trên chứ không chỉ đọc số. Với sandal có quai cổ chân, kiểm khoá hoặc chun có đủ biên độ cho cổ chân to nhỏ khác nhau.
Giày đế mềm, giày vải, giày lười bằng da mềm có xu hướng dãn ra sau vài lần mang, nhất là chiều ngang. Một đôi hơi ôm lúc mới thử có thể vừa sau một tuần. Ghi điều này vào mô tả, nhưng đừng khuyên khách chọn đôi chật quá với hy vọng sẽ dãn: chiều dài gần như không dãn, chỉ chiều ngang dãn ít.
Lót giày và miếng đệm: cứu một đôi lệch nửa size
Vì hàng chợ sỉ thường chỉ có size nguyên, rất nhiều khách nằm giữa hai size. Giải pháp phổ biến là lấy size lớn hơn rồi thêm lót giày hoặc miếng đệm. Lót toàn bàn chân làm giảm khoảng trống cả chiều dài lẫn chiều cao trong giày; miếng đệm mũi giữ chân không trượt về phía trước ở giày cao gót; miếng dán gót chống tuột gót ở giày lười và giày búp bê.
Nhiều shop giày bán kèm các món này với giá vừa phải, hoặc tặng kèm khi khách cần. Đây không phải chiêu bán thêm mà là cách giảm đổi trả: một khách được tư vấn thêm miếng đệm phù hợp thường hài lòng hơn khách phải gửi giày đổi size hai ba lần. Các món lót, đệm này cũng có bán sỉ ở chợ Quảng Châu, nhẹ và gọn, dễ gom cùng đơn giày.
Hãy thử trước những loại lót, đệm bạn định bán kèm với vài mẫu giày chủ lực của shop, để biết chính xác loại nào hợp với phom nào. Ghi kinh nghiệm này thành vài câu tư vấn chuẩn cho nhân viên hoặc cho phần mô tả trên trang bán.
Câu hỏi thường gặp
Size 38 ở chợ Quảng Châu tương ứng chân dài bao nhiêu?
Theo quy ước phổ biến ở Trung Quốc, size 38 ứng với chiều dài chân khoảng 240 mm. Đây chỉ là mốc tham khảo; mỗi xưởng có phom riêng nên có mẫu rộng hoặc chật nửa size. Đo chiều dài lòng giày của mẫu cụ thể để biết chắc.
Giày ghi số 235 nghĩa là gì?
Đó là size theo chiều dài bàn chân tính bằng milimét, tức chân dài khoảng 235 mm, tương ứng size kiểu châu Âu khoảng 37. Cách ghi này hay gặp ở giày thể thao và giày trẻ em, có khi in cạnh số kiểu châu Âu.
Làm sao biết một mẫu giày rộng hay chật so với size?
Hỏi chủ sạp mẫu đó 偏大 hay 偏小, ghi lại lời khuyên. Sau đó tự kiểm bằng cách đo chiều dài lòng giày hoặc nhờ người quen có chiều dài chân đã biết mang thử. Ghi kết quả vào mô tả để khách chọn đúng.
Khách chân bè nên chọn giày thế nào?
Ưu tiên phom mũi rộng, chất liệu mềm có độ dãn, hoặc có dây, quai điều chỉnh. Lên size để đủ rộng thường làm giày rộng dài và tuột gót. Khi nhập hàng, chọn thêm mẫu phom rộng và ghi rõ phom thon hay rộng trên trang bán.
Chợ sỉ có giày nửa size không?
Hàng chợ sỉ thường chỉ có size nguyên. Vì vậy với mẫu nằm giữa hai size, khách phải chọn lên hoặc xuống. Mô tả rõ giày rộng hay chật và chất liệu có dãn không, để khách cân nhắc, hoặc gợi ý dùng lót giày khi lên size.
Giày trẻ em nên ghi size theo tuổi hay theo chiều dài chân?
Theo chiều dài chân. Trẻ cùng tuổi có cỡ chân khác nhau nhiều. Hướng dẫn phụ huynh đo chân con khi đứng, rồi chọn lòng giày dài hơn chân một khoảng hợp lý. Ghi chiều dài lòng giày thực tế cho từng size trên trang bán.