Chủ shop giày đánh hàng ở Quảng Châu thường lấy từ ba nguồn: các toà nhà bán sỉ giày quanh ga Quảng Châu, khu đường Trạm Tây (站西, Zhànxī) là quen thuộc nhất; các sạp giày nằm trong những khu quần áo lớn; và sạp của xưởng nhận đặt theo mẫu. Phần lớn sạp bán theo dây size hoặc theo thùng, một số sạp chịu bán lẻ từng đôi với giá cao hơn, và nhiều sạp cho ghép mẫu, ghép màu để đủ số lượng tối thiểu.
Giày khác quần áo ở chỗ size chia nhỏ hơn, mỗi size chỉ vừa một nhóm chân, và hộp giày chiếm thể tích lớn khi gửi hàng. Ba điều này quyết định cách bạn lấy sỉ hay lấy lẻ. Bài này đi qua từng nguồn, cách sạp giày bán, cách ghép đơn cho shop nhỏ và vài quyết định tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn tới giá vốn.
Toà nhà sỉ giày quanh ga Quảng Châu
Khu quanh ga Quảng Châu, đặc biệt dọc đường Trạm Tây, từ lâu là nơi tập trung các toà nhà bán sỉ giày dép: giày nữ, giày nam, giày thể thao không nhãn hiệu, dép, giày trẻ em. Mỗi toà có hàng trăm gian, mỗi gian trưng một chiếc của mỗi mẫu trên tường, hàng thật nằm trong kho phía sau hoặc ở tầng trên. Bố trí và tên toà nhà thay đổi theo năm, có toà sửa chữa hoặc đổi công năng, nên hãy kiểm lại trước khi đi.
Cách xem hàng ở đây là đi dọc lối, quan sát tường trưng, chọn những gian có mẫu hợp khách mình, rồi vào hỏi. Vì mỗi mẫu chỉ có một chiếc trưng, hãy xin đôi hàng thật từ kho để xem cả hai chiếc và thử bằng tay. Gian của xưởng thường có hàng sẵn nhiều; gian bán lại có khi phải "đi lấy" và hẹn bạn quay lại sau.
Khu giày quanh ga cũng là nơi hàng mang nhãn hiệu nổi tiếng không chính hãng xuất hiện. Đây là phần bạn cần tránh hoàn toàn: không lấy hàng có tên, logo, kiểu dáng đặc trưng của thương hiệu khác. Ngoài rủi ro bị thu giữ và xử phạt khi bán ở Việt Nam, việc dính vào loại hàng này làm shop mất uy tín với chính những khách bạn muốn giữ lâu dài.
Về nhịp đi chợ, giờ hoạt động của từng toà giày khác nhau và có thể thay đổi theo mùa, nên hỏi lại sạp quen hoặc người vừa đi trước khi xếp lịch. Một lịch hợp lý là dành trọn một buổi cho khu giày, đi hết các tầng một lượt để ghi mẫu, nghỉ, rồi quay lại chốt những gian đã chọn. Đi một lượt mà chốt ngay từ gian đầu tiên là cách dễ mua trùng mẫu với giá kém hơn ở gian sau.
Sỉ theo dây, lấy lẻ hay ghép đơn: so sánh nhanh
Ba cách lấy hàng dưới đây đều có ở chợ giày Quảng Châu. Chọn cách nào tuỳ quy mô shop và mức chắc chắn về mẫu:
| Cách lấy | Sạp bán thế nào | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Sỉ theo dây size | Mỗi mẫu một dây, mỗi size một đôi hoặc theo phối size cố định; có sạp bán theo thùng | Giá sỉ, đủ size cho khách | Tồn size đầu cuối nếu khách không đều |
| Lấy lẻ từng đôi | Một số sạp chịu bán lẻ, thường giá cao hơn sỉ | Thử mẫu với ít vốn, chọn đúng size cần | Giá cao hơn; nhiều sạp không bán lẻ, nhất là đầu mùa |
| Ghép mẫu, ghép màu | Cho trộn nhiều mẫu, nhiều màu để đủ số lượng tối thiểu của sạp | Nhiều mẫu, mỗi mẫu ít; vẫn được giá sỉ | Phải ghi phiếu kỹ để không bị bù sai |
| Phối size theo yêu cầu | Sạp quen cho chọn tỷ lệ size, ví dụ nhiều size giữa hơn | Sát nhu cầu shop | Thường chỉ dành cho khách quen, đơn đủ lớn |
Shop mới thường bắt đầu bằng ghép mẫu: chọn nhiều mẫu, mỗi mẫu một dây, tổng đủ tối thiểu của sạp. Sau một mùa, khi biết size nào bán chạy và mẫu nào khách thích, chuyển sang đề nghị phối size với những sạp đã quen. Lấy lẻ chỉ nên dùng cho mẫu thử hoặc khi cần bù vài đôi của size đang thiếu.
Sạp giày trong khu quần áo và sạp chịu bán lẻ
Ngoài toà nhà chuyên giày, trong các khu quần áo lớn cũng có sạp giày, dép, nhất là giày thời trang nữ đi kèm phong cách quần áo của khu đó. Ưu điểm là bạn chọn giày cùng lúc với quần áo, phối được bộ hoàn chỉnh cho ảnh bán hàng. Nhược điểm là lựa chọn ít hơn, và nhiều sạp này là sạp bán lại, giá không bằng gian của xưởng ở khu chuyên giày.
Sạp chịu bán lẻ thường là sạp hướng tới khách nhỏ: người bán online mới, khách du lịch mua cho người quen, người mua thử mẫu. Giá lẻ cao hơn giá sỉ là hợp lý vì sạp phải tách dây size. Hãy hỏi trước "có bán lẻ không" (零售吗, língshòu ma) và "lấy bao nhiêu đôi thì được giá sỉ" để biết khoảng cách giữa hai mức.
Một cách nhiều shop dùng là mua lẻ một đôi mỗi mẫu định lấy, mang về khách sạn thử, mang, so sánh, rồi hôm sau mới quay lại đặt sỉ những mẫu đạt. Cách này tốn thêm một chút tiền và một buổi, nhưng tránh được cả dây giày đẹp trên tường mà mang vào thì cấn. Với giày, cảm giác khi mang quan trọng hơn mọi lời mô tả.
Hộp giày: giữ hay bỏ, và vì sao điều này ảnh hưởng giá vốn
Giày ở chợ sỉ thường đi kèm hộp giấy. Hộp giúp giữ phom, chống bẹp khi vận chuyển, và với một số khách, hộp là một phần trải nghiệm mua hàng. Nhưng hộp làm thể tích kiện hàng tăng lên nhiều lần. Khi cước tính theo thể tích hoặc theo cân nặng quy đổi từ thể tích, hộp giày có thể khiến chi phí vận chuyển mỗi đôi tăng đáng kể.
Ví dụ giả định: một kiện chứa một số đôi giày nữ đế mỏng; nếu bỏ hộp, mỗi đôi bọc túi riêng, nhồi giấy, xếp sát nhau, thể tích kiện có thể giảm còn khoảng một nửa so với để nguyên hộp. Với kiện tính cước theo thể tích, phần chênh này đi thẳng vào giá vốn mỗi đôi.
Quyết định giữ hay bỏ hộp tuỳ loại giày và kênh bán. Giày cao gót, giày có mũi cứng dễ bẹp, giày bán ở cửa hàng có trưng bày nên giữ hộp hoặc ít nhất giữ hộp cho một phần. Dép, giày đế mềm, giày bán online gửi trong túi có thể bỏ hộp, thay bằng túi bọc và giấy độn. Hỏi sạp có bán hộp riêng không, hoặc in hộp của shop ở Việt Nam, để có thêm lựa chọn. Cách đóng gói chi tiết cho giày và túi có ở bài riêng.
Ghép đơn nhiều sạp: giữ phiếu, gom hàng, kiểm trước khi đóng
Một chuyến lấy giày thường đi qua mười mấy gian hàng, mỗi gian vài dây. Hàng có thể được giao tới điểm gom của bạn trong ngày, hoặc bạn tự mang đi. Mỗi gian một phiếu, mỗi phiếu ghi mã mẫu, màu, dải size, số đôi mỗi size, giá mỗi đôi và tổng tiền. Chụp phiếu và chụp gian hàng ngay khi nhận.
Ở điểm gom, mở từng bịch hoặc thùng, đối chiếu với phiếu. Với giày, phải kiểm thêm một điều mà quần áo không có: hai chiếc trong mỗi đôi có cùng size, cùng màu, cùng chân trái phải không. Lỗi hai chiếc cùng một chân hoặc lệch size trong một đôi không hiếm khi sạp gom hàng vội từ nhiều thùng.
Khi đã kiểm xong, ghi danh sách tổng: bao nhiêu mẫu, bao nhiêu đôi, mỗi kiện chứa gì. Danh sách này giúp bạn kiểm lại khi hàng về Việt Nam và là căn cứ khi có kiện thất lạc. Phát hiện thiếu hoặc lỗi khi còn ở Quảng Châu thì báo sạp ngay trong ngày; nhiều sạp sẵn lòng đổi nếu bạn có phiếu và ảnh rõ ràng.
Size đầu, size cuối và hàng tồn: chuyện của mọi shop giày
Tồn kho của shop giày gần như luôn dồn ở hai đầu dải size. Size nhỏ nhất và lớn nhất có ít khách, trong khi lấy theo dây thì mỗi size một đôi. Sau vài đợt nhập, shop có thể có cả kệ giày đẹp nhưng chỉ còn size quá nhỏ hoặc quá lớn. Đây là chi phí ẩn của việc lấy theo dây mà nhiều người mới không tính.
Có ba cách giảm tồn. Cách thứ nhất là đề nghị phối size với sạp quen như đã nói. Cách thứ hai là chọn mẫu có dải size ngắn hơn, ví dụ giày nữ chỉ từ size nhỏ tới size giữa nếu khách của shop đa phần chân nhỏ. Cách thứ ba là có chính sách bán riêng cho size hiếm: ghi rõ trên trang, gợi ý cho khách có chân nhỏ hoặc lớn, những người vốn khó tìm giày vừa và sẵn lòng quay lại nếu shop có size của họ.
Theo dõi số bán theo size là việc nên làm từ ngày đầu. Chỉ cần một bảng đơn giản ghi mỗi đôi bán ra thuộc size nào. Sau một mùa, bảng đó cho bạn tỷ lệ size thực tế của khách mình, căn cứ để thương lượng phối size và chọn mẫu ở chuyến sau, thay vì đoán.
Giày nam, giày trẻ em, dép: mỗi nhóm một cách lấy
Giày nữ thời trang. Nhóm có nhiều mẫu nhất ở chợ Quảng Châu, đổi mẫu nhanh theo mùa. Hợp với cách ghép nhiều mẫu, mỗi mẫu một dây, và đặt bổ sung mẫu bán chạy. Rủi ro chính là mẫu lỗi mốt và tồn size đầu cuối.
Giày nam. Ít mẫu hơn, kiểu dáng ổn định hơn, bán được lâu hơn. Khách nam ít đổi mẫu nhưng kén chất liệu và độ êm, nên đáng đầu tư thời gian kiểm đế và lót trong. Dải size giày nam ở chợ thường lệch lên các số lớn hơn giày nữ.
Giày trẻ em. Size nhiều bậc, mỗi bậc chỉ vừa trong một thời gian ngắn vì chân trẻ lớn nhanh. Lấy theo dây ở đây dễ tồn hơn cả giày nữ. Kiểm thêm chi tiết an toàn: đế bám, khoá dán chắc, không chi tiết nhỏ dễ bung, không đèn có pin lộ ra ngoài.
Dép, sandal, dép đi trong nhà. Thường bán theo size chữ hoặc gộp hai size một, đóng túi, không hộp, nhẹ và gọn. Hợp với shop bán online đại trà. Kiểm quai dép ở chỗ nối với đế, chỗ hay đứt nhất, và độ trơn của đế khi ướt.
Giày thể thao không nhãn hiệu. Có nhiều ở chợ, nhưng cũng là nhóm dễ lẫn hàng nhái thương hiệu nhất. Chỉ lấy hàng không mang logo, tên hay kiểu dáng đặc trưng của thương hiệu khác, và kiểm kỹ đế vì giày thể thao chịu lực nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Lấy giày dép ở Quảng Châu nên bắt đầu từ đâu?
Khu toà nhà sỉ giày quanh ga Quảng Châu, đặc biệt dọc đường Trạm Tây, là điểm bắt đầu quen thuộc vì tập trung nhiều gian hàng. Kiểm lại toà nhà nào đang hoạt động trước chuyến đi. Nếu bạn cũng lấy quần áo, xem thêm sạp giày trong khu quần áo để phối bộ.
Sạp giày có bán lẻ từng đôi không?
Một số sạp chịu bán lẻ với giá cao hơn giá sỉ, nhất là khi không phải cao điểm. Nhiều sạp chỉ bán theo dây size hoặc theo thùng. Hỏi trước có bán lẻ không và lấy bao nhiêu đôi thì được giá sỉ để biết khoảng cách giữa hai mức.
Nên giữ hộp giày khi gửi hàng về không?
Tuỳ loại giày và cách bán. Giày cao gót, giày mũi cứng, giày bán ở cửa hàng nên giữ hộp để chống bẹp. Dép, giày đế mềm, giày bán online có thể bỏ hộp, bọc túi và nhồi giấy để giảm thể tích kiện, giảm cước theo thể tích.
Làm sao tránh tồn size đầu và cuối khi lấy giày theo dây?
Đề nghị phối size theo số bán thật với sạp quen, chọn mẫu có dải size ngắn hợp khách, và theo dõi số bán theo size từ ngày đầu. Với size hiếm còn tồn, có thể giới thiệu riêng cho khách chân nhỏ hoặc chân lớn, nhóm khách vốn khó tìm giày vừa.
Ở chợ giày có hàng nhái thương hiệu, có nên lấy không?
Không. Hàng mang tên, logo hoặc kiểu dáng đặc trưng của thương hiệu khác là hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bán ở Việt Nam có thể bị thu giữ và xử phạt. Chỉ lấy giày không nhãn hiệu, hoặc nhãn của chính xưởng, hoặc đặt nhãn riêng của shop.
Kiểm gì khi gom giày từ nhiều sạp về một điểm?
Đối chiếu từng thùng với phiếu: mã mẫu, màu, size, số đôi. Kiểm thêm mỗi đôi có đúng một chiếc trái một chiếc phải, cùng size, cùng màu. Chụp ảnh và báo sạp ngay trong ngày nếu thiếu hoặc lỗi, khi bạn còn ở Quảng Châu.