Đánh hàng Quảng Châu là cách chủ shop Việt Nam tự sang (hoặc nhờ người sang) các chợ sỉ của thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, chọn hàng tận mắt, mua theo lô nhỏ vài chục tới vài trăm sản phẩm, gom lại rồi gửi về Việt Nam để bán. Từ "đánh hàng" trong giới buôn nghĩa là đi lấy hàng về bán, không phải đánh nhau hay đánh bạc; "đánh hàng Quảng Châu" là đi lấy hàng ở Quảng Châu.
Cách làm này hợp nhất với shop thời trang, giày túi, phụ kiện cần mẫu mới đều đặn và bán với số lượng vừa phải. Nó chưa hợp với shop cần một mẫu ổn định bán quanh năm, cần hoá đơn đầu vào đầy đủ cho mọi lô, hoặc chưa có vốn quay vòng. Bài này giải thích việc đánh hàng vận hành ra sao, được gì, mất gì, và cách tự đánh giá shop mình trước khi đặt vé.
Đánh hàng khác nhập khẩu và khác đặt hàng trên sàn ở chỗ nào
Ba cách lấy hàng Trung Quốc hay bị gọi lẫn với nhau. Nhập khẩu chính ngạch là doanh nghiệp ký hợp đồng với nhà cung cấp, mở tờ khai hải quan, nộp thuế và nhận hàng đứng tên mình; quy mô thường tính bằng container hoặc pallet. Đặt hàng trên sàn thương mại điện tử là chọn hàng qua ảnh trên các trang bán sỉ trực tuyến, việc này thuộc chủ đề của trang bạn đọc chuyên về nguồn hàng Trung Quốc nói chung. Đánh hàng ở chợ sỉ nằm giữa: người mua đứng trước sạp, cầm sản phẩm lên xem, mặc cả, mua theo dây size hoặc theo màu, rồi gom nhiều sạp lại thành vài kiện.
Điểm khác cốt lõi là người mua tự nhìn thấy hàng trước khi trả tiền và mua được số lượng nhỏ. Một sạp quần áo ở Quảng Châu thường bán sỉ từ vài chiếc mỗi mẫu, trong khi nhà máy thường đòi số lượng tối thiểu lớn hơn nhiều. Đổi lại, người đánh hàng phải tự lo khâu gom, đóng gói và đưa hàng về, và phải hiểu rằng hàng mua ở chợ không tự động đi kèm bộ chứng từ như một lô nhập khẩu đứng tên doanh nghiệp.
Vì vậy, khi nghe ai nói "nhập hàng Quảng Châu", nên hỏi lại là nhập theo cách nào. Ba cách khác nhau về vốn tối thiểu, về rủi ro và về giấy tờ để bán hợp pháp ở Việt Nam.
Vì sao người buôn Việt hay chọn Quảng Châu
Quảng Châu là thành phố thương mại lâu đời ở cửa sông Châu Giang, lâu nay là nơi tập trung chợ bán buôn của cả vùng Nam Trung Quốc. Riêng ngành thời trang, thành phố có nhiều khu sỉ lớn nằm gần nhau: quần áo quanh ga Quảng Châu, khu Sa Hà, khu Thập Tam Hàng; vải và phụ liệu ở khu Trung Đại; túi xách ở khu Quế Hoa Cương; đồ chơi, phụ kiện ở quanh đường Nhất Đức. Người mua đi trong một thành phố mà gặp được nhiều ngành hàng.
Lý do thứ hai là mẫu ra nhanh. Phía sau các sạp là hàng loạt xưởng ở ngoại thành và các thành phố lân cận trong tỉnh Quảng Đông, nhiều sạp tự ra mẫu theo mùa và theo xu hướng. Shop bán online cần làm mới trang mỗi tuần thấy đây là chỗ có nhiều lựa chọn trong một chuyến.
Lý do thứ ba là khoảng cách. Từ miền Bắc, người buôn có thể đi đường bộ qua Lạng Sơn rồi nối tàu, từ cả hai miền đều có thể bay. Việc gửi hàng về cũng đã thành một ngành dịch vụ quen thuộc với chủ shop nhỏ.
Những lý do trên không có nghĩa hàng Quảng Châu lúc nào cũng hợp với bạn. Thành phố khác của Trung Quốc mạnh ngành khác, và nguồn trong nước có khi hợp hơn; bài về ba con đường lấy hàng trên trang sẽ so sánh kỹ.
Một chuyến đánh hàng diễn ra theo những bước nào
Mỗi người đi một kiểu, nhưng phần lớn chuyến đánh hàng của shop nhỏ đi qua các bước sau. Mỗi bước có một danh mục riêng trên trang đi sâu hơn.
- Chuẩn bị ở nhà: xem lại hàng bán chạy và hàng tồn, lập danh sách cần mua, tính vốn, lo giấy tờ đi lại theo quy định hiện hành.
- Đi và ở: chọn đường đi, chọn chỗ ở gần khu chợ mình sẽ đi nhiều nhất.
- Khảo sát chợ: buổi đầu chủ yếu đi xem, ghi chép, chụp lại sạp ưng ý (nếu sạp cho phép), hỏi giá sỉ và số lượng tối thiểu.
- Mua: quay lại các sạp đã chọn, chốt mẫu, size, màu, số lượng, kiểm hàng tại chỗ, giữ phiếu ghi hàng.
- Gom và đóng gói: hàng từ nhiều sạp được kéo về một điểm gom, đóng bao, ghi ký hiệu kiện.
- Gửi về: giao cho đơn vị vận chuyển hoặc đi theo đường chính ngạch qua doanh nghiệp nhập khẩu, tuỳ quy mô và nhu cầu chứng từ.
- Nhận và kiểm ở Việt Nam: đếm, đối chiếu phiếu, tách hàng lỗi, tính giá vốn từng món rồi mới định giá bán.
Người mới hay dồn sức vào bước 4 và xem nhẹ bước 1, 5 và 7. Thực tế lãi hay lỗ thường quyết định ở ba bước đó: mua đúng thứ khách cần, hàng về không thất lạc, và biết chính xác mỗi món tốn bao nhiêu tiền tới tay.
Shop nào hợp, shop nào chưa nên bắt đầu bằng đánh hàng Quảng Châu
Không có câu trả lời chung cho mọi shop. Bảng dưới đặt các đặc điểm thường gặp cạnh nhau để bạn tự đối chiếu.
| Đặc điểm của shop | Hợp với đánh hàng Quảng Châu | Nên cân nhắc cách khác |
|---|---|---|
| Nhu cầu mẫu | Cần mẫu mới liên tục, mỗi mẫu bán vài chục chiếc | Một vài mẫu cố định bán quanh năm với số lượng lớn |
| Kênh bán | Bán online, livestream, shop nhỏ có khách quen thích đồ mới | Bán cho doanh nghiệp, đấu thầu, cần hồ sơ nguồn gốc mỗi lô |
| Vốn | Có vốn hàng và vốn chờ bán, chịu được một lô bán chậm | Vốn chỉ đủ một lần nhập, cần quay vòng ngay |
| Nhân lực | Có người đi chợ được vài ngày, có người ở nhà trông shop | Một mình vừa bán vừa nhập, không ai thay |
| Chứng từ | Chấp nhận làm việc với đơn vị vận chuyển, hoặc đủ quy mô đi chính ngạch | Bắt buộc có hoá đơn đầu vào đầy đủ ngay từ lô đầu mà chưa có phương án |
| Nhóm hàng | Quần áo, giày dép, túi, phụ kiện thời trang | Hàng phải công bố, hợp quy mà shop chưa nắm thủ tục (mỹ phẩm, đồ chơi trẻ em, đồ điện) |
Nếu cột phải đúng với bạn ở từ ba dòng trở lên, nên bắt đầu bằng mối buôn hàng Quảng Châu trong nước hoặc đặt từ xa với số lượng nhỏ, rồi mới tính tự đi. Chuyến đi đầu tiên tốn thời gian và chi phí cố định; nếu số hàng mua về quá ít, chi phí chuyến đi chia cho mỗi món sẽ cao.
Được gì và mất gì so với lấy hàng ở chợ đầu mối trong nước
Được: chọn tận mắt ở đầu nguồn. Bạn thấy nhiều sạp cùng loại hàng, so được chất vải, đường may, phom dáng. Lấy qua mối buôn trong nước thì lựa chọn đã bị người buôn lọc trước theo khẩu vị của họ.
Được: mẫu sớm hơn. Mẫu xuất hiện ở chợ sỉ Quảng Châu trước khi về tới chợ đầu mối trong nước một khoảng thời gian, vì phải qua thêm khâu gom và vận chuyển. Shop cần đi trước xu hướng thấy lợi thế này rõ nhất.
Mất: chi phí cố định của chuyến đi. Vé, chỗ ở, ăn uống, đi lại, thời gian vắng shop. Khoản này không đổi dù bạn mua nhiều hay ít, nên lô hàng càng nhỏ thì mỗi món càng gánh nặng.
Mất: tự chịu rủi ro khâu giữa. Hàng thiếu, nhầm size, lỗi phát hiện khi đã về Việt Nam, kiện bị chậm hay thất lạc. Mua ở chợ đầu mối trong nước thì đổi trả dễ hơn nhiều vì người bán ở ngay đó.
Mất: phải học một hệ thống mới. Cách sạp ra giá sỉ, cách gom hàng, cách đọc tên chợ bằng chữ Hán, cách thanh toán. Đây là chi phí học một lần, nhưng chuyến đầu gần như ai cũng trả học phí bằng vài sai lầm.
Sáu câu tự hỏi trước khi quyết định đi
Trả lời bằng con số của chính shop bạn, viết ra giấy. Nếu chưa trả lời được câu nào, đó là việc cần làm trước khi đặt vé.
- Ba tháng gần nhất, shop bán được bao nhiêu sản phẩm mỗi tháng, nhóm nào bán nhanh nhất?
- Khách của bạn mua trong khoảng giá bán nào, size nào, màu nào nhiều nhất?
- Nếu lô hàng đầu bán chậm gấp đôi dự kiến, bạn có đủ tiền nhập lô tiếp theo không?
- Ai trông shop và trả lời khách trong những ngày bạn đi?
- Bạn sẽ đưa hàng về bằng cách nào, và cách đó có cho bạn chứng từ gì để bán hợp pháp?
- Nhóm hàng định lấy có thuộc diện phải công bố, hợp quy hay ghi nhãn đặc biệt ở Việt Nam không?
Câu thứ ba và câu thứ năm là hai câu người mới hay bỏ qua nhất. Câu thứ ba quyết định bạn có trụ được qua lô đầu không. Câu thứ năm quyết định hàng bạn bán có giấy tờ chứng minh nguồn gốc khi cơ quan chức năng hỏi tới hay không; quy định cụ thể nên hỏi cơ quan hải quan hoặc người làm dịch vụ khai báo có chuyên môn.
Những hiểu lầm hay gặp về đánh hàng Quảng Châu
"Sang tận nơi thì chắc chắn rẻ hơn." Giá nhập ở chợ có thể thấp hơn mối buôn trong nước, nhưng giá vốn về tay còn gồm chi phí chuyến đi, cước, hàng lỗi. Với lô nhỏ, tổng chi phí có khi ngang hoặc cao hơn lấy trong nước.
"Hàng Quảng Châu là hàng loại tốt." Chợ Quảng Châu có đủ mọi phân khúc, từ hàng phổ thông tới hàng sạp tự thiết kế làm kỹ. "Quảng Châu" chỉ cho biết nơi mua, không bảo đảm chất lượng.
"Cứ mua mẫu đang hot là bán được." Mẫu bán chạy ở chỗ khác chưa chắc hợp khách của bạn. Không ai, kể cả chủ sạp, biết trước một mẫu sẽ bán được bao nhiêu ở shop bạn.
"Đi một lần là biết hết chợ." Chợ đổi tên, dời chỗ, sạp đổi chủ thường xuyên. Người đi lâu năm vẫn phải cập nhật trước mỗi chuyến.
"Có người dẫn đi là khỏi lo." Người dẫn đường giúp tiết kiệm thời gian tìm chợ, nhưng sạp họ dẫn tới chưa chắc là sạp hợp nhất với khách của bạn, và có trường hợp người dẫn hưởng phần trăm từ sạp. Bạn vẫn là người phải quyết định mua gì, bao nhiêu.
"Hàng về tới là xong việc." Khâu kiểm khi nhận, tách lỗi, tính giá vốn từng món, chụp ảnh lên kệ mới là lúc chuyến đi bắt đầu sinh ra tiền. Để kiện nằm vài tuần chưa mở là để lỡ cả thời gian đổi lỗi lẫn đầu mùa bán.
Câu hỏi thường gặp
Đánh hàng Quảng Châu và order hàng Quảng Châu khác nhau thế nào?
Đánh hàng thường chỉ việc tự sang chợ chọn và mua. Order là đặt hàng từ xa, qua chủ sạp quen hoặc qua người làm dịch vụ mua hộ, mình không có mặt ở chợ. Hai cách có thể kết hợp: đi chuyến đầu để quen sạp, các lần sau đặt từ xa với những sạp đã tin được.
Không biết tiếng Trung có đi đánh hàng được không?
Được, nhiều chủ shop Việt đi khi chỉ biết vài câu và con số. Ứng dụng dịch trên điện thoại, máy tính bỏ túi để gõ giá và sổ ghi chép giải quyết phần lớn giao dịch. Với chuyến đầu hoặc khi cần thương lượng đặt hàng số lượng lớn, có người phiên dịch đi cùng giúp giảm hiểu nhầm.
Chỉ có vốn nhỏ thì có nên tự đi không?
Cần tính chi phí chuyến đi chia cho số sản phẩm sẽ mua. Nếu vốn hàng quá nhỏ, mỗi món phải gánh phần chi phí chuyến đi lớn và có khi đắt hơn lấy qua mối trong nước. Khi đó, đặt từ xa hoặc lấy qua mối buôn trong nước để thử thị trường trước thường hợp lý hơn.
Hàng mua ở chợ Quảng Châu có giấy tờ để bán ở Việt Nam không?
Sạp ở chợ thường chỉ đưa phiếu ghi hàng. Chứng từ để chứng minh nguồn gốc hàng hoá khi bán ở Việt Nam phụ thuộc cách đưa hàng về. Nếu cần hàng có tờ khai và hoá đơn đầy đủ, nên tìm hiểu con đường nhập khẩu chính ngạch qua doanh nghiệp có chức năng, theo quy định hiện hành.
Nên đi một mình hay đi theo nhóm chủ shop?
Đi nhóm chia được chi phí ở, đi lại, phiên dịch và có người trông đồ khi một người vào sạp. Đi một mình thì chủ động lịch hơn và không bị kéo theo khẩu vị hàng của người khác. Chuyến đầu, đi cùng người đã có kinh nghiệm thường giảm được nhiều sai lầm.
Đánh hàng Quảng Châu có hợp để bán hàng cho trẻ em không?
Quần áo trẻ em lấy được ở Quảng Châu, nhưng cần soi kỹ chất liệu, dây rút, cúc nhỏ, độ bền màu vì liên quan an toàn của trẻ. Đồ chơi trẻ em là nhóm phải đáp ứng yêu cầu hợp quy khi bán ở Việt Nam; chưa nắm thủ tục thì chưa nên nhập.