Quần jeans ở Quảng Châu có hai nguồn chính: các sạp jeans trong những khu quần áo lớn của nội thành, và cụm sản xuất denim ở thị trấn Tân Đường (新塘, Xīntáng) thuộc quận Tăng Thành (增城), nơi tập trung nhiều xưởng dệt, may, giặt mài jeans. Dù lấy ở đâu, chất lượng một chiếc quần jeans phụ thuộc vào ba thứ: vải denim, công đoạn giặt và đường may ở những điểm chịu lực.
Jeans là mặt hàng mà hai lô cùng mẫu có thể khác màu, khác độ mềm, khác cả số đo sau giặt. Lý do nằm ở công đoạn giặt mài, nơi mỗi mẻ cho kết quả hơi khác nhau. Bài này giúp bạn hiểu cụm Tân Đường ở mức đủ để quyết định có nên đến, đọc được vải denim bằng tay và bằng vài chữ Hán, và kiểm một lô jeans trước khi trả nốt tiền.
Tân Đường: cụm denim nằm trong địa giới Quảng Châu
Tân Đường là thị trấn ở quận Tăng Thành, phía đông Quảng Châu, được biết đến rộng rãi như một trong những trung tâm sản xuất quần jeans lớn của Trung Quốc. Ở đây có đủ các khâu: dệt vải denim, cắt may, giặt mài, in thêu, và các chợ bán sỉ hàng của chính các xưởng quanh vùng. Vì nằm trong địa giới thành phố, Tân Đường thường được ghép vào chuyến đánh hàng Quảng Châu, dù đi lại từ trung tâm mất nhiều thời gian hơn các khu chợ nội thành.
Điều nên hiểu trước khi đi: Tân Đường hợp với người đã biết mình muốn gì. Nếu bạn chỉ cần vài chục chiếc nhiều mẫu, các sạp jeans trong khu chợ nội thành tiện hơn nhiều. Tân Đường có lợi thế khi bạn muốn số lượng mỗi mẫu lớn hơn, muốn chọn trực tiếp từ hàng của xưởng, hoặc muốn đặt làm theo kiểu giặt, kiểu cắt riêng.
Các toà chợ, khu xưởng ở Tân Đường thay đổi theo thời gian, có khu dời đi do quy hoạch hoặc yêu cầu môi trường đối với công đoạn giặt nhuộm. Trước khi lên lịch, hãy hỏi lại người vừa đi gần đây và kiểm bản đồ cập nhật; đừng dựa vào thông tin từ nhiều năm trước. Vùng lân cận như Đông Hoản, Phật Sơn cũng có xưởng jeans, nhưng đó là chuyến đi sang thành phố khác.
Đọc vải denim: những thông số chủ sạp hay nhắc
Denim là vải dệt chéo, thường sợi dọc nhuộm chàm và sợi ngang để trắng, nên mặt phải xanh đậm còn mặt trái nhạt hơn. Khi hỏi về vải, bạn sẽ nghe những khái niệm sau:
| Thông số | Chữ hay gặp | Ý nghĩa | Ảnh hưởng tới việc bán |
|---|---|---|---|
| Độ dày | 盎司 (àngsī), ounce | Trọng lượng vải trên một đơn vị diện tích; số càng lớn vải càng dày, cứng | Vải mỏng hợp khí hậu nóng; vải dày bền, đứng phom nhưng nóng |
| Co giãn | 弹力 (tánlì) / 无弹 (wú tán) | Có pha sợi đàn hồi hay không | Co giãn dễ vừa nhiều dáng; không co giãn bền phom, cần chọn size chuẩn hơn |
| Thành phần | 全棉 (quánmián) / 棉涤 / 棉氨 | Cotton toàn bộ hay pha polyester, spandex | Cotton cao thấm hút, nhưng dễ bai nếu có spandex kém chất lượng |
| Kiểu giặt | 水洗 (shuǐxǐ), 石磨 (shímó) | Giặt thường, giặt đá mài làm bạc màu | Quyết định màu và độ mềm; mỗi mẻ hơi khác nhau |
| Làm cũ | 做旧 (zuòjiù) | Mài xước, tạo vệt sáng, mài rách | Làm thủ công nên từng chiếc khác nhau; kiểm độ bền ở chỗ rách |
Không có thông số nào "tốt hơn" tuyệt đối. Một shop bán jeans ở TP.HCM có thể ưu tiên vải mỏng, co giãn, mặc mát; một shop ở Hà Nội bán quần jeans dày cho mùa đông. Điều cần là bạn biết mình đang lấy vải gì để mô tả đúng và tư vấn đúng size.
Vì sao hai lô cùng mẫu lại khác màu
Phần lớn quần jeans được may từ vải còn nguyên màu chàm đậm, rồi mới đem giặt để đạt màu và độ mềm mong muốn. Trong máy giặt công nghiệp, quần được đảo cùng đá bọt, hoá chất hoặc enzyme trong một thời gian nhất định. Chỉ cần thời gian, nhiệt độ, lượng đá hay mẻ vải đầu vào hơi khác, màu sau giặt đã lệch một chút. Vì vậy ngay trong một lô, các chiếc có thể đậm nhạt khác nhau, và giữa hai lô sản xuất cách nhau vài tuần, sự khác biệt rõ hơn.
Với chủ shop, điều này có ba hệ quả. Thứ nhất, ảnh sản phẩm phải chụp từ hàng thật của lô đang bán, không dùng ảnh lô cũ. Thứ hai, khi khách mua thêm cùng mẫu để làm đồ đôi, đồ nhóm, hãy chọn các chiếc cùng lô và so màu trước khi gửi. Thứ ba, khi đặt bổ sung, gửi kèm ảnh hoặc một chiếc của lô trước để xưởng chỉnh màu giặt gần nhất có thể.
Công đoạn giặt cũng ảnh hưởng tới số đo. Vải cotton co sau giặt; xưởng tính trước độ co này khi cắt, nhưng mỗi mẻ vải co hơi khác. Hai chiếc cùng size nhưng khác lô có thể chênh dài ống, vòng eo một chút. Đo lại vài chiếc của mỗi lô mới là cách duy nhất để cập nhật bảng size cho đúng.
Kiểm quần jeans tại sạp: những điểm chịu lực
Quần jeans hỏng chủ yếu ở những chỗ chịu lực khi mặc và khi giặt. Lật mặt trái, kiểm theo thứ tự:
- Đường may đáy và đũng: chỗ hay bục nhất. Đường may phải đều, mũi chỉ dày, có may lặp hoặc may móc xích chắc chắn.
- Đường sườn và đường ống trong: chạy thẳng, không nhăn dúm; viền vắt sổ không bung chỉ.
- Cạp quần: cạp không bị vặn, đỉa quần (con đỉa luồn thắt lưng) may chắc, có mũi chặn hai đầu.
- Cúc và đinh tán: bấm chắc, không lung lay, mặt trong không có cạnh sắc chạm da; kim loại không có vệt gỉ.
- Khoá kéo: kéo lên xuống vài lần, khoá chạy trơn, đầu khoá giữ được vị trí khi kéo lên.
- Chỗ mài rách: sợi ngang còn đan giữ, không phải lỗ thủng toác dễ lan rộng sau vài lần giặt.
- Xoắn ống: gấp đôi quần theo đường ly, đặt trên mặt phẳng; nếu đường sườn chạy xoắn sang mặt trước, quần sẽ bị vặn ống khi mặc, lỗi này không sửa được.
Lỗi xoắn ống ít người biết kiểm nhưng là lý do phổ biến khiến khách trả hàng với lời mô tả "mặc thấy kỳ kỳ". Nó xuất phát từ cách cắt vải dệt chéo không đúng hướng. Một lô có nhiều chiếc xoắn ống là dấu hiệu xưởng cắt ẩu, nên thận trọng với cả các mẫu khác của xưởng đó.
Phai màu, lem màu: dặn khách và tự kiểm trước
Denim nhuộm chàm phai màu theo thời gian là đặc tính, và với nhiều người đó là vẻ đẹp của jeans. Nhưng phai màu ra nước giặt, lem sang đồ khác hay sang ghế, túi xách màu sáng thì lại là điều khiến khách khó chịu. Mức độ ra màu phụ thuộc vào thuốc nhuộm và công đoạn giặt ở xưởng: quần giặt kỹ ít ra màu hơn quần giữ màu chàm đậm.
Ở sạp, bạn có thể chà khăn giấy ẩm lên mặt quần màu đậm để ước lượng. Sau khi mua, ngâm thử một chiếc trong chậu nước lạnh vài chục phút và quan sát màu nước. Kết quả giúp bạn biết phải dặn khách thế nào: giặt riêng vài lần đầu, lộn trái khi giặt, phơi trong bóng râm. Đưa những lời dặn này vào nhãn phụ, mô tả sản phẩm hoặc một tấm thẻ nhỏ gửi kèm đơn.
Với quần jeans màu nhạt, trắng hoặc màu thời trang, vấn đề ngược lại là ố vàng khi lưu kho lâu và bám bẩn. Đóng gói trong túi kín, tránh để gần hàng màu đậm có thể lem màu trong môi trường ẩm. Kiểm kỹ các vết ố ở nếp gấp trước khi nhận, vì đây là lỗi lưu kho chứ không phải lỗi may và sạp thường nhận đổi nếu báo ngay.
Đặt jeans theo mẫu: thêm một bước duyệt mẫu giặt
Khi đặt xưởng làm jeans theo mẫu riêng, ngoài mẫu may như mọi loại quần áo khác, bạn cần duyệt thêm mẫu giặt (洗水样, xǐshuǐ yàng): một chiếc đã qua đúng công đoạn giặt mài sẽ áp dụng cho lô hàng. Màu, độ mềm, vị trí vệt mài, độ rách đều được chốt ở mẫu này. Duyệt mẫu may mà không duyệt mẫu giặt là để hở phần quyết định nhất của chiếc quần.
Lô tối thiểu với jeans thường tính theo từng kiểu giặt, vì mỗi kiểu giặt là một mẻ máy riêng. Một mẫu quần làm ba màu giặt có thể bị tính như ba đơn. Nếu vốn có hạn, chọn ít kiểu giặt hơn và tăng số lượng mỗi kiểu thường kinh tế hơn trải mỏng nhiều màu.
Hỏi xưởng về dung sai màu chấp nhận được giữa mẫu giặt và hàng lô, và cách xử lý khi lệch nhiều. Giữ một chiếc mẫu đã duyệt làm chuẩn so sánh. Khi nhận hàng, xếp vài chiếc của lô cạnh mẫu dưới cùng một nguồn sáng, tốt nhất là ánh sáng ban ngày, để so màu; ánh đèn vàng trong kho dễ làm hai sắc xanh khác nhau trông như nhau.
Chọn kiểu dáng jeans hợp với khách Việt
Kiểu dáng quyết định jeans có bán được lâu hay chỉ một mùa. Những kiểu bạn sẽ gặp ở chợ và cách chủ sạp gọi chúng:
- Ôm sát, ống côn (紧身 jǐnshēn, 小脚 xiǎojiǎo): cần vải co giãn tốt; kén dáng, size phải chuẩn, đổi trả nhiều nếu mô tả thiếu số đo.
- Ống đứng (直筒, zhítǒng): kiểu cơ bản, dễ mặc, bán được nhiều năm; hợp với phần hàng cơ bản của shop.
- Ống loe (喇叭, lǎba): theo chu kỳ thời trang, cần cạp cao và chiều dài ống đủ; khách thấp người khó mặc nếu ống quá dài.
- Ống rộng (阔腿, kuòtuǐ): thoải mái, hợp khí hậu nóng; vải mỏng mặc mát hơn nhưng dễ nhăn.
- Cạp cao và cạp thấp: cạp cao dễ bán với nhiều dáng người Việt vì che bụng, kéo dài chân; cạp thấp kén khách hơn.
- Chiều dài ống: nhiều mẫu cắt theo chiều cao lớn hơn khách Việt trung bình; hỏi sạp có bản ống ngắn không, hoặc tính sẵn dịch vụ cắt gấu ở shop.
Một cơ cấu hợp lý cho shop nhỏ là để phần lớn vốn jeans vào các kiểu cơ bản như ống đứng, cạp cao, và để phần nhỏ cho kiểu theo mùa. Kiểu cơ bản ít khi lỗi mốt nên nếu tồn vẫn bán được ở mùa sau; kiểu theo mùa thì bán nhanh nhưng hết thời cũng nhanh. Ghi lại kiểu nào bán chạy theo nhóm khách để chuyến sau chọn đúng hơn, thay vì chạy theo những gì đang treo nhiều nhất ở sạp.
Câu hỏi thường gặp
Tân Đường có phải là một thành phố khác ngoài Quảng Châu không?
Không. Tân Đường là thị trấn thuộc quận Tăng Thành, nằm trong địa giới thành phố Quảng Châu, ở phía đông so với nội thành. Đi lại từ trung tâm mất nhiều thời gian hơn các chợ nội thành, nên cần dành riêng một ngày nếu muốn đến.
Lần đầu lấy jeans có nên đi thẳng Tân Đường không?
Nếu chỉ cần ít mỗi mẫu, các sạp jeans trong khu chợ nội thành tiện hơn. Tân Đường hợp khi bạn muốn số lượng lớn hơn, chọn trực tiếp hàng của xưởng hoặc đặt kiểu giặt riêng. Hỏi người vừa đi gần đây về khu chợ còn hoạt động trước khi lên lịch.
Quần jeans co giãn hay không co giãn dễ bán hơn?
Tuỳ khách. Jeans co giãn dễ vừa nhiều dáng người, mặc thoải mái, hợp shop bán online vì giảm đổi size. Jeans không co giãn bền phom, được nhóm khách thích jeans cổ điển ưa chuộng. Ghi rõ có co giãn hay không trong mô tả để khách chọn đúng.
Vì sao quần jeans cùng mẫu, cùng size mà dài ngắn khác nhau?
Vải cotton co khi giặt, và mỗi mẻ vải, mỗi mẻ giặt co hơi khác nhau. Xưởng có tính trước độ co nhưng không thể đều tuyệt đối. Đo vài chiếc của mỗi lô mới và cập nhật bảng size thay vì dùng mãi số đo của lô đầu.
Làm sao biết quần jeans có bị xoắn ống?
Gấp đôi quần theo chiều dọc, đặt trên mặt phẳng và quan sát đường may sườn. Nếu đường sườn chạy lệch, xoắn sang mặt trước hoặc mặt sau ở phần ống, quần bị xoắn. Lỗi này do cắt vải sai hướng, không sửa được bằng là hay giặt.
Quần jeans ra màu nhiều có nên bán không?
Có thể bán nếu bạn kiểm trước và dặn khách cách giặt: giặt riêng vài lần đầu, lộn trái, nước lạnh. Nhưng nếu quần ra màu rất mạnh ngay cả khi chà nhẹ, rủi ro lem sang đồ khác và bị khiếu nại cao. Khi đó nên báo sạp hoặc bỏ mẫu.