Quần áo ở chợ Quảng Châu ghi size theo ba kiểu chính: chữ S, M, L, XL; mã chiều cao/vòng ngực hoặc vòng eo kèm chữ thể hình như 160/84A; và size chung (均码) cho một khoảng vóc dáng. Quần jeans thường thêm kiểu ghi số theo vòng eo. Không kiểu nào tự nó cho biết chiếc áo có vừa khách Việt hay không, nên cách chắc nhất vẫn là đo phẳng từng mẫu và đối chiếu với bảng size của shop mình.
Câu "size Trung Quốc nhỏ hơn size Việt" chỉ đúng một nửa. Có xưởng cắt theo dáng người miền Nam Trung Quốc, khá gần với người Việt; có xưởng cắt theo dáng chung toàn quốc hoặc làm hàng cho thị trường khác. Bài này giải thích cách đọc từng kiểu nhãn, các số đo cần lấy, và cách biến những con số đó thành bảng size giảm đổi trả cho shop.
Ba kiểu ghi size bạn sẽ gặp ở sạp
Mỗi sạp, thậm chí mỗi mẫu trong cùng sạp, có thể dùng một kiểu ghi khác nhau. Nhận ra kiểu ghi giúp bạn biết phải hỏi thêm gì:
- Chữ cái S, M, L, XL, XXL. Quen thuộc nhưng không có chuẩn chung giữa các xưởng. Size L của sạp này có thể nhỏ hơn size M của sạp khác. Phải đo.
- Mã số kiểu 160/84A, 170/88A. Đây là cách ghi theo tiêu chuẩn cỡ số quần áo của Trung Quốc: số đầu là chiều cao người mặc, số sau là vòng ngực (với áo) hoặc vòng eo (với quần), chữ cuối là thể hình. Đọc được kiểu này thì bạn có thông tin rõ hơn nhiều so với chữ S–XL.
- Size chung (均码, jūnmǎ). Một size cho nhiều người, thường gặp ở đồ dệt kim, đồ rộng, váy suông. Thực chất là một bộ số đo cụ thể mà xưởng tin là vừa với số đông. Hỏi sạp "hợp với người bao nhiêu cân" là câu hỏi phổ biến ở chợ, nhưng câu trả lời chỉ để tham khảo.
- Số quần 25, 26, 27… 34. Thường là vòng eo tính theo inch. Một số người bán lại nói vòng eo theo đơn vị thước truyền thống của Trung Quốc (尺, chǐ), một thước bằng một phần ba mét, nên nghe "hai thước một" là eo khoảng 70 cm.
- Bảng size của sạp (尺码表, chǐmǎ biǎo). Nhiều sạp có sẵn bảng số đo của từng mẫu. Xin chụp lại bảng đó, nhưng vẫn đo thử một chiếc vì bảng có khi dùng chung cho nhiều mẫu.
Khi sạp dùng cùng lúc chữ cái và mã số, hãy ghi cả hai vào sổ. Lần đặt lại từ xa, mã số giúp bạn và sạp nói cùng một ngôn ngữ, giảm nhầm lẫn giữa các mẫu có cùng chữ M nhưng khác thông số.
Đọc mã 160/84A: chiều cao, vòng ngực và chữ thể hình
Trong mã 160/84A, 160 là chiều cao người mặc tính bằng centimet, gọi là "hiệu" (号, hào); 84 là vòng ngực đo trên cơ thể, gọi là "hình" (型, xíng); chữ A là kiểu thể hình. Với quần, số thứ hai là vòng eo, ví dụ 160/66A. Lưu ý quan trọng: các số này là số đo của người mặc, không phải số đo của chiếc áo. Chiếc áo có vòng ngực 84 cm sẽ không mặc được cho người ngực 84 cm; áo luôn rộng hơn cơ thể một khoảng gọi là độ cử động.
Chữ thể hình Y, A, B, C phân biệt người có cùng vòng ngực nhưng chênh lệch giữa ngực và eo khác nhau. Y là dáng có eo thon so với ngực, A là dáng phổ biến, B là dáng hơi đầy ở eo, C là dáng đầy hơn nữa. Phần lớn hàng ở chợ sỉ ghi A. Với khách Việt có bụng hoặc khách lớn tuổi, những mẫu ghi B hoặc C thường vừa eo hơn dù vòng ngực như nhau.
Mã số này giúp bạn so hai mẫu khác sạp một cách công bằng hơn chữ S–XL. Nếu hai mẫu cùng ghi 165/88A, khả năng cao chúng nhắm tới cùng nhóm vóc dáng, dù chữ cái của sạp này ghi M còn sạp kia ghi L. Tuy vậy, mã chỉ nói về người mặc dự kiến; độ rộng thực tế còn tuỳ kiểu dáng ôm hay suông, nên đo phẳng vẫn là bước không bỏ được.
Vì sao "size Trung Quốc nhỏ hơn" chỉ đúng một nửa
Người mua online quen câu "hàng Trung Quốc nên lấy lên một size". Kinh nghiệm này có cơ sở khi so với hàng may theo dáng người phương Tây, nhưng không phải quy luật cho mọi sạp ở Quảng Châu. Nhiều xưởng ở đây quen làm hàng cho khách miền Nam Trung Quốc và Đông Nam Á, có vóc dáng khá gần người Việt. Ngược lại, cũng có xưởng cắt theo dáng người cao hơn, vai rộng hơn.
Chỗ lệch thường gặp nhất không nằm ở vòng ngực mà ở chiều dài: dài tay, dài thân, dài quần. Khách Việt có chiều cao trung bình thấp hơn một số nhóm khách mà xưởng nhắm tới, nên áo vừa ngực nhưng tay dài quá cổ tay, quần vừa eo nhưng ống chạm đất là chuyện phổ biến. Thứ hai là vai: áo sơ mi, áo khoác có vai rộng sẽ xuệ xuống trên người vai hẹp, trông như mặc nhờ áo.
Vì vậy, thay vì cộng trừ một size theo cảm giác, hãy quan sát khách thật của shop. Shop có nhiều khách trẻ dáng nhỏ cần ưu tiên các mẫu ngắn thân, vai vừa; shop có khách trung niên cần các mẫu thể hình B, eo rộng. Ghi chú những khách đổi hàng vì lý do gì trong một mùa sẽ cho bạn biết nên chọn mẫu theo hướng nào ở chuyến sau.
Đo phẳng: năm số đo nên lấy cho mỗi mẫu
Đo phẳng là trải áo, quần lên mặt bàn, kéo nhẹ cho hết nhăn, rồi đo bằng thước dây. Số đo phẳng nhân đôi xấp xỉ bằng vòng tương ứng. Năm số dưới đây đủ cho phần lớn quyết định nhập hàng và cho bảng size trên trang bán:
| Số đo | Cách đo trên áo, quần | Dùng để làm gì |
|---|---|---|
| Ngang ngực | Từ nách bên này sang nách bên kia, đo ngay dưới nách | Nhân đôi để có vòng ngực áo; so với vòng ngực khách cộng độ cử động |
| Dài áo | Từ điểm cao nhất của vai sát cổ thẳng xuống gấu | Biết áo dài tới đâu trên người khách thấp, cao |
| Ngang vai | Từ đầu đường ráp vai bên này sang bên kia | Kiểm áo có xuệ vai với khách vai hẹp không |
| Ngang eo quần | Đo thẳng mép cạp quần khi đã kéo phẳng, không kéo giãn | Nhân đôi để có vòng eo; với quần chun, đo cả khi giãn |
| Dài quần, dài đáy | Dài từ cạp tới gấu; dài đáy từ cạp trước qua đũng | Biết quần có phải cắt gấu, đáy có ngắn quá với khách không |
Đo một chiếc mỗi size của mẫu, không chỉ một size rồi tự suy ra. Bước nhảy giữa các size ở mỗi xưởng khác nhau; có xưởng tăng đều, có xưởng size lớn nhất chỉ rộng thêm chút ít. Sai lệch giữa các chiếc trong cùng size cũng là một chỉ dấu chất lượng: nếu hai chiếc cùng size chênh nhau rõ rệt, xưởng cắt không đều.
Quần và jeans: eo, mông, đáy là ba con số quyết định
Quần khó vừa hơn áo vì phải khớp đồng thời ba vùng. Một chiếc quần ghi số 27 cho biết vòng eo khoảng 27 inch, nhưng không nói gì về vòng mông, độ dài đáy và độ co giãn của vải. Hai chiếc cùng số 27, một chiếc vải có spandex co giãn tốt, chiếc kia denim cứng, sẽ cho cảm giác khác hẳn khi mặc.
Khi đo quần ở sạp, ngoài vòng eo nên đo ngang mông (chỗ rộng nhất, thường dưới cạp một khoảng) và dài đáy trước. Đáy ngắn làm quần tụt khi ngồi, đáy dài làm quần chảy khi đứng. Với khách Việt có hông nhỏ hơn eo tương đối, những mẫu cạp cao, đáy vừa thường dễ bán hơn mẫu đáy rất ngắn theo xu hướng.
Nếu shop có khách mua quần qua mạng, ghi đủ ba số này vào mô tả sẽ giảm đáng kể việc đổi size. Một số shop còn ghi chiều cao và cân nặng của người mẫu kèm size đang mặc, giúp khách tự so. Những con số đó phải là số thật của người mẫu và chiếc quần thật đã về tay, không chép từ bảng của sạp.
Lập bảng size riêng cho shop từ hàng nhiều sạp
Khi bạn lấy hàng từ năm sáu sạp, mỗi sạp một chuẩn, khách sẽ bối rối nếu shop dùng nguyên chữ S–XL của từng sạp. Cách làm của nhiều shop có kinh nghiệm là quy về một bảng size nội bộ: xác định khoảng vòng ngực, vòng eo, chiều dài cho mỗi size của shop, rồi đặt từng mẫu nhập về vào đúng ô theo số đo phẳng thực tế, không theo chữ trên nhãn của sạp.
Ví dụ giả định: shop quy định size M của mình là áo có ngang ngực phẳng trong một khoảng nhất định. Mẫu A của sạp thứ nhất ghi L nhưng số đo rơi vào khoảng đó, thì shop bán như size M. Việc này cần ghi chép cẩn thận và nhãn phụ phải phản ánh đúng size shop đang bán, nhưng đổi lại khách mua lần hai không phải đoán.
Bảng size nội bộ cũng giúp bạn đi chợ hiệu quả hơn. Thay vì hỏi "có size L không", bạn mang theo bảng số đo, đo nhanh mẫu chiếc, và biết ngay mẫu đó hợp với nhóm khách nào của shop. Lâu dần, bạn nhận ra sạp nào cắt đúng dáng khách mình, và danh sách sạp quen sẽ tự gọn lại quanh những sạp đó.
Những câu hỏi về size nên nói được ở sạp
Bạn không cần nói giỏi tiếng Trung để hỏi về size, chỉ cần vài câu ngắn nói đúng. Câu hữu ích nhất là hỏi mẫu này rộng hay chật so với size ghi: 偏大还是偏小 (piān dà háishì piān xiǎo). Chủ sạp thường biết rõ mẫu nào "lên form nhỏ" vì khách khác đã phản ánh. Câu thứ hai là xin bảng thông số: 有尺码表吗 (yǒu chǐmǎ biǎo ma). Câu thứ ba, khi shop có khách người lớn cỡ, hỏi sạp có size lớn không: 有大码吗 (yǒu dàmǎ ma).
Hàng size lớn (大码, dàmǎ) là một mảng riêng ở chợ, có sạp chỉ làm cỡ lớn. Với shop có khách người đầy đặn, đây thường là nguồn đáng giữ, vì size lớn của sạp thường chỉ nới thêm chút ít và không vừa người thật sự cỡ lớn. Sạp chuyên cỡ lớn cắt lại cả phom: vai, nách, bắp tay, đáy quần, chứ không chỉ phóng to bản cắt.
Khi đo thử ngay tại sạp, đừng ngại xin một chiếc hàng lô thay vì chiếc treo mẫu. Chiếc mẫu đã bị kéo, mặc thử nhiều lần có thể giãn ra vài phân, cho số đo sai lệch với hàng thật trong bịch. Mang theo thước dây mềm và một cuốn sổ nhỏ hoặc mẫu bảng trên điện thoại, đo năm số trong chưa tới một phút cho mỗi mẫu. Nhiều chủ sạp sẽ nhìn bạn khác đi khi thấy bạn đo hàng một cách có hệ thống: đó là dấu hiệu của khách làm ăn nghiêm túc, đáng tiếp lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Mã 165/88A trên áo có phải là số đo của chiếc áo không?
Không. Đó là số đo của người mặc dự kiến: cao 165 cm, vòng ngực cơ thể 88 cm, thể hình A. Chiếc áo luôn rộng hơn cơ thể một khoảng để cử động. Muốn biết số đo thật của áo, bạn phải đo phẳng.
Có nên luôn lấy lên một size khi nhập hàng Trung Quốc không?
Không nên áp dụng máy móc. Nhiều xưởng ở Quảng Châu cắt theo dáng gần với người Việt. Cách chắc chắn hơn là đo phẳng từng mẫu, so với bảng size của shop và với vóc dáng khách thật của bạn, rồi mới quyết định xếp mẫu vào size nào.
Size chung (均码) hợp với người nặng bao nhiêu cân?
Sạp thường trả lời theo cân nặng, nhưng con số đó chỉ để tham khảo vì cùng cân nặng có nhiều vóc dáng. Hãy đo ngang ngực, ngang vai, dài áo của chiếc size chung, ghi vào mô tả sản phẩm, và để khách tự so với áo đang mặc vừa.
Quần ghi số 28 thì vòng eo là bao nhiêu?
Thường là khoảng 28 inch, tức chừng 71 cm, nhưng mỗi xưởng có cách tính hơi khác và vải co giãn hay không cũng ảnh hưởng. Đo phẳng cạp quần rồi nhân đôi để có số thật, và đo thêm vòng mông, dài đáy trước khi chốt.
Chữ Y, A, B, C sau mã size nghĩa là gì?
Là kiểu thể hình theo chênh lệch giữa vòng ngực và vòng eo. Y là eo thon so với ngực, A là phổ biến, B hơi đầy ở eo, C đầy hơn. Hàng chợ sỉ phần lớn ghi A. Shop có nhiều khách trung niên nên để ý các mẫu B, C.
Ghi size của shop khác chữ in trên nhãn sạp có được không?
Được nếu bạn bán theo bảng size nội bộ và nhãn phụ, mô tả sản phẩm ghi đúng size shop đang bán kèm số đo thật. Điều quan trọng là thông tin với khách nhất quán và trung thực, không gây hiểu nhầm về kích cỡ.