Chợ quần áo sỉ ở Quảng Châu lên mẫu trước thời tiết Việt Nam một khoảng khá xa: hàng thu đông xuất hiện từ giữa hè, hàng xuân hè bắt đầu ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, còn giữa hai mùa là đợt xả hàng cũ. Shop nào xếp chuyến theo thời tiết ở nhà thường đến muộn, gặp lúc mẫu đẹp đã hết dây size và xưởng đã chuyển sang làm mùa khác.
Lịch chính xác thay đổi theo năm, theo khí hậu và theo nhịp của từng khu chợ, nên bài này không đưa ngày cụ thể. Thay vào đó, bài giải thích vì sao chợ chạy sớm, mỗi giai đoạn trong năm có gì đáng lấy, khác biệt giữa shop ba miền và cách chia vốn để không bị kẹt hàng khi mùa ở nhà ngắn hơn dự tính.
Vì sao chợ sỉ chạy trước mùa
Một chiếc áo từ sạp ở Quảng Châu đến tay khách Việt phải đi qua nhiều khâu: gom hàng, vận chuyển, kiểm, chụp ảnh, đăng bán, rồi mới tới lúc khách mua và mặc. Với hàng đi đường bộ qua kho gom, khâu vận chuyển có thể mất từ vài ngày tới vài tuần tuỳ cách gửi. Các shop ở nhiều nước khác cũng có thời gian chờ tương tự hoặc dài hơn. Chợ sỉ vì vậy phải ra mẫu sớm để khách kịp đưa hàng lên kệ trước khi mùa thật bắt đầu.
Phía sau chợ là xưởng. Xưởng cần thời gian đặt vải, làm mẫu, cắt và may, nên hàng thu đông bắt đầu được may khi trời còn nóng. Khi những mẫu đầu tiên lên kệ và bán được, sạp đặt thêm; khi mẫu không chạy, sạp dừng sớm. Điều này giải thích vì sao mẫu đẹp đầu mùa hết nhanh: số lượng ban đầu được may vừa đủ để thử, và đợt may thêm chỉ dành cho mẫu bán tốt.
Hệ quả cho chủ shop Việt là phải lấy hàng mùa sau khi mùa hiện tại ở nhà còn đang bán. Bạn cần vốn cho hai mùa chồng lên nhau trong vài tuần, và cần chấp nhận chọn mẫu khi chưa cảm nhận được thời tiết. Shop lâu năm thường dựa vào số bán mùa trước và quan sát những mẫu đang được nhiều khách nước ngoài lấy ở chợ, thay vì đợi trời lạnh mới quyết.
Một cách giảm rủi ro khi phải chọn trước mùa là chia nhỏ lần nhập: lấy đợt đầu vừa đủ để lên ảnh và thử phản ứng của khách, giữ phần vốn còn lại cho đợt đặt bổ sung khi đã có số bán thật. Cách này chỉ hiệu quả khi sạp còn giữ được mẫu đó; vì vậy câu hỏi "mẫu này còn làm thêm đến khi nào" quan trọng không kém câu hỏi về giá.
Một năm ở chợ quần áo nhìn theo giai đoạn
Các giai đoạn dưới đây là khung chung, mỗi năm có thể dịch sớm hoặc muộn. Hãy hỏi lại sạp quen trước mỗi chuyến:
- Sau Tết Nguyên đán: chợ mở lại từ từ, có sạp mở muộn hơn; xưởng thiếu thợ vì nhiều người chưa quay lại sau Tết. Hàng xuân hè bắt đầu lên kệ nhưng mẫu chưa nhiều, giao hàng đặt chậm hơn bình thường.
- Xuân đến đầu hè: mẫu xuân hè đầy đủ nhất, nhịp ra mẫu mới nhanh. Đây là thời điểm chính cho đồ mỏng, váy, áo sơ mi, áo thun.
- Giữa hè: mẫu hè bắt đầu xả, trong khi các sạp nhanh nhạy đã treo những mẫu thu đầu tiên: áo khoác mỏng, áo len mỏng, quần dài.
- Cuối hè đến giữa thu: mùa chính của hàng thu đông. Len, áo khoác, đồ nỉ đủ mẫu, đủ size. Shop miền Bắc thường dồn chuyến lớn vào đây.
- Cuối thu đến đầu đông: hàng đông dày, áo phao, áo dạ; song song là hàng mặc dịp lễ cuối năm và hàng cho dịp Tết.
- Những tuần trước Tết Nguyên đán: chợ đông và vội, nhiều sạp xả hàng đông để thu tiền trước kỳ nghỉ; sau đó chợ và phần lớn xưởng nghỉ dài.
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán ảnh hưởng tới cả chuỗi: không chỉ chợ đóng mà xưởng, kho gom và đơn vị vận chuyển đều giảm hoạt động. Hàng bạn đặt sát Tết có thể nằm chờ tới sau kỳ nghỉ mới đi. Nếu shop cần hàng bán Tết ở Việt Nam, đơn phải chốt và gửi xong trước khi chuỗi phía Trung Quốc vào kỳ nghỉ, vì Tết hai nước gần như trùng nhau.
Shop ba miền xếp chuyến khác nhau thế nào
Khí hậu ba miền Việt Nam khác nhau nên cùng một lịch chợ được dùng theo những cách khác nhau. Bảng dưới đây là gợi ý xuất phát, không phải công thức:
| Vùng shop | Đặc điểm mùa bán | Chuyến nên dồn vốn | Hàng cần thận trọng |
|---|---|---|---|
| Miền Bắc (Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh…) | Có mùa đông rõ, khách mua đồ ấm nhiều | Cuối hè đến giữa thu cho thu đông; sau Tết cho xuân hè | Áo phao, áo dạ dày nếu lấy muộn sẽ bán không kịp mùa |
| Miền Trung (Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi…) | Mùa mưa, rét ngắn, ẩm | Đồ thu nhẹ, áo khoác chống gió, đồ mặc mùa mưa | Đồ đông dày; hàng dễ mốc khi lưu kho ẩm |
| Miền Nam (TP.HCM, Cần Thơ, Đồng Nai…) | Nóng quanh năm, mùa mưa | Đồ mỏng quanh năm, nhập đều theo mẫu mới | Đồ len dày; chỉ nên lấy ít áo khoác mỏng, len mỏng cho phòng lạnh, du lịch |
Shop bán online toàn quốc có lợi thế là trải được mùa: khi miền Bắc bắt đầu rét thì vẫn còn khách miền Nam mua đồ mỏng. Nhưng điều đó đòi hỏi tồn kho đa dạng hơn và quản lý size, màu chặt hơn. Nếu bạn mới bắt đầu, chọn một mùa chính hợp với vùng khách của mình rồi mở rộng dần sẽ an toàn hơn cố phủ mọi mùa.
Hàng mùa, hàng cơ bản và hàng xả: ba ngăn vốn khác nhau
Không phải mọi món quần áo đều chịu cùng một áp lực mùa. Hàng cơ bản như áo thun trơn, sơ mi trắng, quần tây đen, đồ mặc nhà bán được quanh năm, ít lỗi mốt; hàng mùa như váy hoa, áo khoác theo xu hướng, len màu nổi chỉ bán tốt trong vài tuần đến vài tháng. Shop gộp cả hai vào một ngân sách thường bị hàng mùa hút hết vốn, rồi thiếu hàng cơ bản đúng lúc khách cần.
Nhiều chủ shop chia vốn mỗi chuyến thành ba ngăn: một phần cho hàng cơ bản, đặt đều và ít rủi ro; một phần cho hàng mùa, chọn kỹ và nhập vừa đủ; một phần nhỏ cho hàng thử, mẫu mới chưa chắc. Tỷ lệ mỗi ngăn tuỳ shop, nhưng việc tách ngăn giúp bạn biết lãi lỗ đến từ đâu khi tổng kết mùa.
Hàng xả cuối mùa ở chợ là ngăn thứ tư mà nhiều người bị cuốn vào. Giá xả trông hấp dẫn, nhưng hàng xả về tới shop đúng lúc mùa ở nhà cũng sắp hết, và dây size thường đã lệch. Hàng xả hợp với shop có kênh bán giá tốt nhanh, hoặc với những món cơ bản mặc được mùa sau. Còn với hàng mốt, giá xả ở chợ thường chỉ chuyển cái kho tồn từ sạp sang shop của bạn.
Đọc tín hiệu ở chợ để đoán mẫu sắp chạy
Vì phải chọn hàng trước mùa, chủ shop dựa vào tín hiệu ở chợ nhiều hơn dựa vào cảm giác. Tín hiệu rõ nhất là hàng ra vào của sạp: mẫu nào được người khuân hàng chở đi nhiều bịch, mẫu nào sạp vừa treo thêm màu, mẫu nào sạp nói "đang chờ hàng về". Đó là những mẫu mà nhiều shop khác đã đặt cược.
Tín hiệu thứ hai là sự lặp lại giữa các sạp. Khi cùng một kiểu dáng, một chất liệu hay một gam màu xuất hiện ở nhiều sạp khác nhau trong cùng khu, khả năng cao đó là xu hướng của mùa. Ngược lại, mẫu chỉ có ở một sạp có thể là thiết kế riêng, khó so giá nhưng cũng ít bị trùng với shop khác ở Việt Nam.
Tín hiệu từ chợ không thay được dữ liệu của chính shop. Một xu hướng đang được khách nước khác lấy nhiều chưa chắc hợp với khách của bạn. Cách cân bằng là dùng tín hiệu chợ để chọn mẫu thử, và dùng số bán thật của vài tuần đầu để quyết định có đặt bổ sung hay không. Muốn làm được thế, ngay từ chuyến đi, bạn phải hỏi sạp về khả năng đặt thêm và thời gian giao.
Chuẩn bị trước một chuyến lấy hàng mùa
Trước chuyến lấy hàng thu đông, hãy rà lại số bán của mùa đông năm trước: mẫu nào hết sớm, size nào thiếu, màu nào tồn. Ghi lại thành danh sách ngắn những thứ cần tìm và những thứ không lấy nữa. Danh sách này giữ bạn khỏi bị cuốn theo không khí chợ, nơi mọi mẫu mới đều có vẻ đáng lấy.
Kiểm tra tồn kho hiện tại và lên kế hoạch xả trước khi đi. Nếu shop đang còn nhiều hàng mùa trước, dồn vốn vào hàng mới chỉ làm kho phình ra. Một đợt giảm giá hàng cũ trước chuyến đi vừa thu vốn vừa dọn chỗ cho hàng mới.
Cuối cùng, tính ngược thời gian: hàng phải lên kệ ngày nào để bắt đầu bán đúng lúc, trừ thời gian chụp ảnh, kiểm hàng, vận chuyển, gom hàng, thì ngày chốt đơn ở chợ phải là ngày nào. Con số này thường sớm hơn cảm giác của bạn vài tuần. Những vấn đề giấy tờ, đặt vé, chỗ ở cho chuyến đi có danh mục riêng; ở đây chỉ cần nhớ chọn ngày đi theo lịch mùa của chợ, không theo lịch nghỉ của mình.
Hàng Tết và đồ dịp lễ: một mùa nhỏ trong mùa lớn
Ở Việt Nam, những tuần trước Tết Nguyên đán là lúc bán quần áo mạnh nhất năm với nhiều shop: khách mua đồ mới cho cả nhà, mua đồ đi chúc Tết, đồ chụp ảnh. Nhóm hàng bán chạy trong giai đoạn này khác với đồ đông thường ngày: áo dài cách tân, váy đầm màu tươi, đồ đôi, đồ gia đình mặc cùng màu, đồ trẻ em màu đỏ, vàng. Một phần những mẫu này có ở chợ Quảng Châu, nhưng nhiều mẫu mang đặc trưng Việt thì phải làm ở trong nước.
Khó khăn là hàng Tết phải về tới shop sớm, trong khi chuỗi ở Trung Quốc cũng chuẩn bị nghỉ Tết cùng lúc. Kho gom và vận chuyển quá tải những tuần cuối năm, hàng dễ bị chậm. Vì vậy các shop có kinh nghiệm thường gộp hàng Tết vào chuyến thu đông muộn, hoặc đặt từ xa sớm với sạp quen, thay vì đi một chuyến sát Tết.
Đồ dịp lễ khác như đồ Giáng sinh, đồ hoá trang, đồ đi tiệc cuối năm cũng có ở chợ từ khá sớm. Đây là hàng có cửa sổ bán rất hẹp, sau dịp lễ gần như không bán được. Nhập ít, chọn mẫu có thể mặc lại vào dịp khác, và tính sẵn phương án xả nếu còn tồn. Đừng để một lô đồ lễ chiếm phần vốn mà lẽ ra dành cho hàng cơ bản bán quanh năm.
Câu hỏi thường gặp
Hàng thu đông ở chợ Quảng Châu bắt đầu có từ khi nào?
Thường từ giữa hè theo lịch của chợ, khi ở Việt Nam vẫn còn nóng. Đủ mẫu, đủ size nhất là khoảng cuối hè đến giữa thu. Ngày cụ thể đổi theo năm, nên hãy hỏi sạp quen hoặc người vừa đi gần đây trước khi đặt vé.
Đi lấy hàng ngay trước Tết Nguyên đán có được không?
Được, nhưng chợ rất đông và vội, nhiều sạp xả hàng đông. Rủi ro lớn hơn là hàng đặt sát Tết có thể kẹt ở kho gom qua kỳ nghỉ dài, vì xưởng, kho và vận chuyển đều giảm hoạt động. Nếu cần hàng bán Tết ở Việt Nam, hãy chốt và gửi xong sớm.
Shop ở TP.HCM có cần đi theo lịch thu đông không?
Không cần dồn vốn như shop miền Bắc. Shop miền Nam chủ yếu bán đồ mỏng quanh năm, nên có thể lấy đều theo mẫu mới. Đồ thu đông chỉ nên lấy ít, chọn áo khoác mỏng, len mỏng cho khách làm phòng lạnh hoặc đi du lịch vùng lạnh.
Hàng xả cuối mùa ở chợ có đáng lấy không?
Đáng với hàng cơ bản mặc được mùa sau, hoặc khi shop có kênh bán xả nhanh. Với hàng mốt, hàng xả về tới shop thường cũng là lúc mùa ở nhà sắp hết, dây size lại lệch, nên giá thấp ở chợ chưa chắc thành lãi ở shop.
Làm sao biết một mẫu đang là xu hướng của mùa?
Quan sát mẫu được chở đi nhiều bịch, mẫu xuất hiện lặp lại ở nhiều sạp trong cùng khu, mẫu sạp nói đang chờ hàng về. Dùng tín hiệu này để chọn mẫu thử với số lượng vừa, rồi dựa vào số bán vài tuần đầu ở shop để quyết định đặt thêm.
Sau Tết đặt hàng ở xưởng có bị chậm không?
Thường chậm hơn bình thường vì nhiều thợ chưa quay lại sau kỳ nghỉ và xưởng phải dồn đơn. Nếu bạn cần hàng xuân hè sớm, hãy chốt đơn trước Tết hoặc chấp nhận thời gian giao dài hơn và hỏi rõ ngày hẹn khi đặt.