Khi sang Quảng Châu đánh hàng, điện thoại cần làm được bốn việc ngay từ lúc qua cửa khẩu: có mạng dữ liệu, liên lạc được với người ở Việt Nam, liên lạc được với chủ sạp bên Trung Quốc, và tìm đường. Ba lựa chọn mạng phổ biến là chuyển vùng quốc tế của nhà mạng Việt Nam, eSIM hoặc SIM du lịch mua trước, và SIM của nhà mạng Trung Quốc mua tại chỗ bằng hộ chiếu. Nhiều dịch vụ quen dùng ở Việt Nam không truy cập được qua mạng nội địa Trung Quốc, nên cách chọn mạng ảnh hưởng trực tiếp tới việc bạn dùng được ứng dụng nào.
Với người đi đánh hàng, điện thoại không chỉ để gọi điện. Nó là máy ảnh chụp mẫu, kênh gửi hàng cho khách xem trước, sổ ghi chép sạp, công cụ dịch và có thể cả phương tiện thanh toán. Mất mạng nửa ngày ở chợ là mất nửa ngày làm việc. Bài này giúp bạn chuẩn bị điện thoại trước khi rời Việt Nam.
Vì sao điện thoại ở Trung Quốc "khác" ở Việt Nam
Mạng Internet nội địa Trung Quốc không cho truy cập một số dịch vụ quốc tế phổ biến, gồm nhiều công cụ tìm kiếm, mạng xã hội và dịch vụ bản đồ mà người Việt dùng hằng ngày. Đây là đặc điểm của môi trường mạng tại Trung Quốc mà bạn cần biết để chuẩn bị, không phải lỗi điện thoại.
Hệ quả thực tế: nếu bạn mua SIM Trung Quốc và dùng mạng dữ liệu nội địa, một số ứng dụng bạn vẫn dùng để nhắn tin với khách ở Việt Nam có thể không hoạt động. Ngược lại, các ứng dụng nội địa Trung Quốc như ứng dụng nhắn tin mà chủ sạp dùng, bản đồ nội địa, ứng dụng thanh toán lại hoạt động tốt.
Dữ liệu chuyển vùng quốc tế của nhà mạng Việt Nam thường được định tuyến qua nhà mạng gốc, nên trải nghiệm truy cập khác với SIM nội địa. Một số eSIM du lịch cũng hoạt động theo cách tương tự. Tuy nhiên điều này tùy từng gói, từng nhà cung cấp; hỏi rõ khi mua, đừng giả định. Bài này không hướng dẫn bất kỳ cách vượt chặn nào; bạn nên tuân thủ quy định nơi mình đang ở.
So sánh ba lựa chọn mạng
Không có lựa chọn tốt nhất cho mọi người. Bảng dưới đây giúp bạn chọn theo nhu cầu của chuyến đi.
| Tiêu chí | Chuyển vùng quốc tế | eSIM hoặc SIM du lịch mua trước | SIM nhà mạng Trung Quốc |
|---|---|---|---|
| Chuẩn bị | Đăng ký gói trước khi đi | Mua và cài trước, kiểm máy có hỗ trợ eSIM | Mua tại cửa hàng nhà mạng ở Trung Quốc bằng hộ chiếu |
| Giữ số Việt Nam | Có, nhận cuộc gọi và tin nhắn xác thực | Có nếu máy hai SIM | Có nếu máy hai SIM |
| Ứng dụng quen dùng ở Việt Nam | Thường dùng được, tùy gói | Tùy nhà cung cấp | Nhiều dịch vụ không truy cập được |
| Số điện thoại Trung Quốc | Không | Thường không, chỉ có dữ liệu | Có, tiện cho dịch vụ nội địa cần số |
| Cấu thành chi phí | Phí gói theo ngày hoặc dung lượng | Phí gói một lần | Phí SIM và gói cước |
| Hợp với ai | Đi ngắn ngày, cần liên lạc liên tục với Việt Nam | Đi ngắn ngày, muốn chủ động | Đi dài ngày, đi thường xuyên, cần số nội địa |
Nhiều chủ shop kết hợp: giữ SIM Việt Nam trong máy để nhận tin nhắn xác thực ngân hàng, dùng thêm eSIM hoặc gói chuyển vùng cho dữ liệu. Ai đi thường xuyên mới tính chuyện có thêm SIM Trung Quốc. Mua SIM ở Trung Quốc phải đăng ký đúng tên bằng hộ chiếu; không mua SIM đăng ký sẵn tên người khác ở ngoài cửa hàng chính thức.
Những ứng dụng cần cài và thiết lập trước khi đi
Việc tải và đăng ký ứng dụng nên làm ở Việt Nam, khi bạn có mạng ổn định và số điện thoại nhận được mã xác thực. Danh sách theo chức năng, không theo tên sản phẩm.
- Ứng dụng nhắn tin chủ sạp dùng: đa số người bán ở chợ sỉ Quảng Châu liên lạc qua ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất Trung Quốc. Đăng ký tài khoản trước, vì đôi khi cần xác minh qua một người dùng đã có tài khoản. Đây là kênh để chủ sạp gửi ảnh hàng mới, báo hàng về, nhận đặt hàng khi bạn đã về nước.
- Bản đồ nội địa: các ứng dụng bản đồ của Trung Quốc có dữ liệu cập nhật, tên địa điểm bằng chữ Hán khớp với những gì tài xế và người dân hiểu.
- Ứng dụng dịch có chế độ ngoại tuyến: tải gói ngôn ngữ Trung về máy để dịch khi mạng yếu trong tầng hầm, hành lang chợ.
- Ứng dụng thanh toán: nếu định dùng, thiết lập và liên kết thẻ trước, thử một giao dịch nhỏ ngay khi tới nơi. Cách làm cụ thể có ở bài thanh toán trong danh mục giao tiếp, mặc cả và thanh toán.
- Ứng dụng ghi chú, bảng tính: để ghi sạp, mẫu, giá chào, số lượng. Chọn thứ chạy được không cần mạng.
- Ứng dụng gọi xe nội địa nếu bạn định dùng: đăng ký và thử trước.
Kiểm lại tất cả ứng dụng ngân hàng Việt Nam trên máy: có cần xác thực bằng tin nhắn gửi về số Việt Nam không, có bị giới hạn khi đăng nhập từ nước ngoài không. Phát hiện ra điều này khi đang cần chuyển tiền gấp là rất khổ.
Cũng nên tắt tự động tải ảnh, video trong các nhóm nhắn tin đông người trước khi đi, để dung lượng dữ liệu dành cho việc chính.
Điện thoại là công cụ làm việc ở chợ: chuẩn bị cho đúng
Pin là giới hạn thật sự. Chụp ảnh, quay video, dịch, tìm đường cả ngày ngốn pin rất nhanh. Mang sạc dự phòng dung lượng vừa phải; pin dự phòng phải tuân theo quy định hàng không và đường sắt về dung lượng và cách mang, nên mang trong hành lý xách tay, không ký gửi.
Dung lượng bộ nhớ. Một ngày đi chợ có thể chụp vài trăm ảnh và quay hàng chục video. Dọn bớt bộ nhớ trước khi đi, bật sao lưu ảnh khi có Wi-Fi ở chỗ ở.
Chụp ảnh có hệ thống. Với mỗi sạp, chụp mặt sạp trước, rồi mẫu hàng, rồi tấm danh thiếp hay mã liên hệ. Ảnh sắp theo thứ tự đó giúp bạn tối về biết mẫu nào của sạp nào.
Hỏi trước khi chụp. Nhiều sạp không cho chụp ảnh mẫu, nhất là mẫu mới, vì sợ bị sao chép. Hỏi trước; nếu người bán từ chối, tôn trọng điều đó. Chuyện này được nói kỹ hơn trong bài về văn hoá mua bán ở chợ sỉ.
Một chiếc máy phụ. Người đi thường xuyên hay mang theo một điện thoại cũ dự phòng, phòng khi máy chính hỏng, mất hoặc hết pin. Lưu sẵn trên máy phụ những thông tin quan trọng: địa chỉ chỗ ở, liên hệ người nhà.
Gửi hàng cho khách xem ngay từ chợ
Nhiều chủ shop bán online dùng chuyến đi để chụp ảnh, quay video mẫu và đăng cho khách đặt trước, gom đơn rồi mới lấy số lượng. Cách làm này giảm rủi ro tồn kho nhưng đòi hỏi mạng tốt và kỷ luật thời gian: nếu cả ngày bạn chỉ lo trả lời khách, bạn sẽ không còn thời gian đi chợ.
Một cách chia việc hợp lý là chụp và ghi chép ban ngày, tối về chỗ ở mới chọn ảnh, đăng và trả lời khách. Nếu có người ở Việt Nam phụ việc, gửi ảnh thô cho người đó xử lý, bạn tập trung vào việc ở chợ. Wi-Fi ở chỗ ở thường ổn định hơn mạng dữ liệu trong tầng sâu của các toà chợ.
Khi đăng ảnh, cẩn thận với hàng có thiết kế của sạp. Ảnh bạn chụp mẫu ở sạp dùng để giới thiệu hàng bạn sẽ thật sự nhập về và bán. Đừng chụp ảnh thương hiệu nổi tiếng hay hàng mang nhãn hiệu người khác để bán, vì kinh doanh hàng giả mạo nhãn hiệu là vi phạm pháp luật ở Việt Nam.
Danh sách kiểm điện thoại trước khi rời nhà
Làm lần lượt các bước dưới đây trong tuần trước chuyến đi, đánh dấu từng mục.
- Chọn phương án mạng, mua gói hoặc eSIM, kiểm máy có hỗ trợ và đã mở khoá nhà mạng nếu cần.
- Cài và đăng ký ứng dụng nhắn tin dùng ở Trung Quốc, bản đồ nội địa, dịch có gói ngoại tuyến, ghi chú.
- Kiểm ứng dụng ngân hàng Việt Nam hoạt động thế nào khi ở nước ngoài.
- Lưu ảnh chụp hộ chiếu, thị thực, xác nhận chỗ ở vào một thư mục dễ tìm và vào máy phụ.
- Lưu địa chỉ chỗ ở, các khu chợ định đi bằng chữ Hán.
- Sạc đầy pin dự phòng, mang cáp sạc và ổ cắm chuyển đổi nếu cần.
- Gửi lịch trình và cách liên lạc với bạn cho người nhà.
Mười lăm phút kiểm danh sách ở nhà tiết kiệm được nhiều giờ loay hoay ở nước ngoài, khi mà muốn hỏi ai cũng phải qua ứng dụng dịch.
Nếu đi nhóm, chỉ cần một người có SIM Trung Quốc với số nội địa cũng đủ cho những việc cần số điện thoại địa phương như nhận cuộc gọi của người giao hàng, của kho gom hàng. Những người còn lại dùng chuyển vùng hoặc eSIM, đỡ tốn công làm thủ tục.
Mất điện thoại hoặc mất mạng giữa chợ: làm gì
Chuẩn bị trước để không phụ thuộc một thiết bị. Ghi ra một tờ giấy nhỏ để trong ví: địa chỉ chỗ ở bằng chữ Hán, liên hệ của người đi cùng, của người nhà, của cơ quan đại diện Việt Nam tại Quảng Châu. Khi điện thoại mất hoặc hết pin, tờ giấy này là thứ duy nhất còn lại.
Mất điện thoại. Dùng máy phụ hoặc nhờ người đi cùng khoá từ xa tài khoản quan trọng, đổi mật khẩu ứng dụng ngân hàng, báo nhà mạng Việt Nam khoá SIM. Nếu bị trộm, báo công an nơi gần nhất để có xác nhận nếu sau này cần dùng cho bảo hiểm hoặc giấy tờ.
Mất sóng trong toà chợ. Ra gần cửa toà nhà hoặc lên tầng có cửa kính, sóng thường tốt hơn. Đừng đứng giữa lối đi chật vừa xoay điện thoại tìm sóng vừa cản người đẩy hàng.
Hết dung lượng giữa ngày. Gói dữ liệu ngày có giới hạn sẽ hết nhanh nếu bạn quay video và gửi liên tục. Theo dõi dung lượng còn lại, hạn chế tải video lớn khi không có Wi-Fi.
Ghi chép không phụ thuộc mạng. Sổ tay giấy vẫn là công cụ chắc chắn nhất để ghi sạp, mẫu, số lượng. Nhiều người đi lâu năm vẫn giữ thói quen ghi tay song song với ảnh chụp.
Câu hỏi thường gặp
Đi Quảng Châu dùng chuyển vùng hay mua SIM bên đó tốt hơn?
Chuyển vùng hoặc eSIM du lịch tiện cho chuyến ngắn vì cài trước, giữ được số và thường dùng được các ứng dụng quen thuộc tùy gói. SIM Trung Quốc hợp với người đi dài hoặc thường xuyên, cần số nội địa. Nhiều người kết hợp cả hai.
Mua SIM Trung Quốc cần giấy tờ gì?
SIM ở Trung Quốc phải đăng ký đúng tên người dùng. Người nước ngoài mua tại cửa hàng chính thức của nhà mạng bằng hộ chiếu. Không mua SIM đã đăng ký tên người khác bán ở ngoài, vì vừa trái quy định vừa có thể bị khoá bất cứ lúc nào.
Ứng dụng nhắn tin nào để liên lạc với chủ sạp?
Phần lớn chủ sạp ở Quảng Châu dùng ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất Trung Quốc để gửi ảnh hàng và nhận đơn. Nên đăng ký tài khoản trước khi đi vì có thể cần xác minh. Đó cũng là kênh giữ mối sau chuyến đi.
Có dùng được bản đồ quen dùng ở Việt Nam không?
Nhiều dịch vụ bản đồ quốc tế không hoạt động ổn định ở Trung Quốc và dữ liệu có thể lệch. Ứng dụng bản đồ nội địa của Trung Quốc chính xác hơn và tên địa điểm khớp với những gì tài xế hiểu. Cài và làm quen trước chuyến đi.
Mạng trong các toà chợ có yếu không?
Ở tầng hầm, hành lang sâu của các toà chợ lớn, sóng có thể yếu. Tải gói dịch ngoại tuyến, ghi chú bằng ứng dụng không cần mạng, và để việc gửi ảnh nặng tới lúc về chỗ ở có Wi-Fi.
Pin dự phòng mang lên máy bay, tàu có bị giới hạn không?
Có. Hàng không và đường sắt đều có quy định về dung lượng pin dự phòng và cách mang, thường phải để trong hành lý xách tay. Kiểm quy định của hãng bay và đường sắt trước khi đi để không bị giữ lại ở máy soi.