Sạp sỉ Quảng Châu không bán từng cái như cửa hàng bán lẻ; họ đặt mức tối thiểu theo số món mỗi mẫu, theo dây size hoặc theo tổng đơn, và chỉ áp giá sỉ khi đạt mức đó. Shop nhỏ muốn lấy vài cái mỗi mẫu thường đi qua người làm hộ: họ gom đơn của nhiều shop để đạt mức sỉ ở sạp, rồi chia lại, hoặc chấp nhận giá cao hơn cho phần lẻ.
Lấy lẻ có thật và hữu ích, nhưng giá vốn mỗi món luôn cao hơn lấy đủ sỉ, và ghép đơn có những rủi ro riêng. Bài này giải thích sạp đặt mức tối thiểu thế nào, ghép đơn vận hành ra sao, lấy mẫu để thử, ghép kiện vận chuyển, và khi nào lấy lẻ là lựa chọn đúng.
Sạp Quảng Châu đặt mức tối thiểu như thế nào
Người bán sỉ ở Quảng Châu gọi số lượng tối thiểu để được giá sỉ là 起批 (qǐpī), kèm một con số: tối thiểu bao nhiêu món. Con số này không cố định trong cả chợ; mỗi sạp đặt theo nhóm hàng, theo mùa và theo khách. Có ba cách tính phổ biến.
Cách thứ nhất là tối thiểu theo mẫu: mỗi mẫu phải lấy đủ một số lượng nhất định, thường gắn với một dây size. Cách thứ hai là tối thiểu theo tổng đơn: được trộn nhiều mẫu, nhiều màu, miễn là tổng số món đạt mức; người bán gọi kiểu này là 混批 (hùnpī), lấy sỉ trộn mẫu. Cách thứ ba là theo giá trị đơn: đơn đạt một số tiền nhất định thì được giá sỉ.
Vì sao sạp không bán lẻ cho khách sỉ? Lý do thực tế là chi phí phục vụ: mỗi đơn, dù một cái hay một trăm cái, đều tốn thời gian tìm hàng, đóng túi, ghi sổ, giao kho. Khách lẻ chiếm thời gian của khách sỉ trong giờ chợ đông. Nhiều sạp vẫn bán lẻ nhưng ở mức giá khác hẳn, hoặc chỉ bán lẻ vào giờ vắng.
Một điều nên biết: mức tối thiểu thường mềm hơn với khách quen. Sạp đã bán cho bạn nhiều lần có thể đồng ý cho lấy ít hơn một mẫu mới để thử. Đó là lý do giữ mối với sạp có giá trị bằng tiền, kể cả khi bạn đặt qua người làm hộ.
Mức tối thiểu cũng thay đổi theo mùa: đầu mùa, khi mẫu mới vừa ra và khách sỉ đổ về, sạp ít nhân nhượng; cuối mùa, khi cần dọn hàng, sạp dễ cho lấy ít hơn. Đặt lẻ vào đầu mùa vì thế thường khó và đắt hơn so với cùng mẫu đó vài tuần sau.
Lấy lẻ qua người làm hộ: họ làm thế nào
Khi bạn đặt vài cái mỗi mẫu, người làm hộ có ba cách đáp ứng. Cách đơn giản nhất là mua lẻ ở sạp với giá lẻ của sạp, cộng phí của họ, chuyển toàn bộ chênh lệch giá sang bạn. Cách thứ hai là gom đơn: nhiều shop cùng đặt một sạp, cộng lại đủ mức sỉ, người làm hộ lấy giá sỉ rồi chia hàng. Cách thứ ba là họ tự ôm hàng: lấy đủ sỉ những mẫu chạy, giữ ở kho, bán lẻ dần cho các shop; lúc đó họ là một mối buôn ở Quảng Châu chứ không còn là người mua hộ thuần tuý.
Ba cách này cho ba mức giá vốn khác nhau, và quan trọng hơn là ba mức trách nhiệm khác nhau. Mua hộ thuần thì sạp chịu trách nhiệm hàng, người làm hộ chịu trách nhiệm đúng mẫu; gom đơn thì thêm rủi ro chia nhầm; tự ôm hàng thì người làm hộ chịu trách nhiệm như người bán, nhưng bạn cũng không còn biết sạp gốc.
Hỏi thẳng: đơn lẻ của mình sẽ được xử lý theo cách nào. Câu trả lời giúp bạn biết vì sao giá vốn ở mức đó, và khi có lỗi thì hỏi ai. Không có cách nào sai; chỉ có cách không được nói rõ là có vấn đề.
Với cách tự ôm hàng, thêm một câu hỏi: hàng trong kho của họ đã lấy từ lúc nào. Quần áo nằm kho lâu không hỏng như thực phẩm, nhưng mẫu đã qua đỉnh mùa ở Quảng Châu có thể đang được đẩy đi với giá vốn của lúc còn đang chạy. Biết tuổi hàng giúp bạn định số lượng và giá bán cho đúng.
Ghép đơn: lợi gì, mất gì
Ghép đơn là gom đơn của nhiều shop vào cùng một sạp hoặc cùng một kiện để đạt mức sỉ hoặc chia chi phí cố định. Nghe hợp lý, nhưng có cái giá đi kèm.
| Mặt | Được | Mất hoặc rủi ro |
|---|---|---|
| Giá hàng | Gần giá sỉ dù mỗi shop lấy ít | Giá chỉ chốt khi đủ người; thiếu người thì chờ hoặc chịu giá lẻ |
| Thời gian | Không phải đợi tới khi tự đủ số | Đơn chờ người khác chốt, có khi chậm hơn đặt riêng |
| Lựa chọn mẫu | Được thử nhiều mẫu với số ít | Mẫu ghép thường là mẫu nhiều người cùng bán, dễ trùng hàng với shop khác |
| Chia hàng | Mỗi shop nhận đúng phần mình | Chia nhầm size, màu giữa các shop; khó truy ai nhận sai |
| Khi có lỗi | Người gom đứng ra đổi với sạp | Lỗi rơi vào phần của ai là chuyện khó tách |
Hai câu nên hỏi trước khi ghép: nếu không đủ người thì đơn của mình được xử lý thế nào, và hàng của mình được đánh dấu riêng từ lúc nào. Nếu hàng chỉ được chia ở kho Việt Nam sau khi về, rủi ro nhầm cao hơn so với chia ngay khi nhận ở Quảng Châu.
Một hệ quả ít ai nhắc: mẫu được ghép đơn nhiều là mẫu đang được nhiều shop cùng nhập. Nếu khách của bạn nhạy với việc trùng hàng, ghép đơn những mẫu đang lan rộng làm giảm chỗ đứng của shop bạn.
Lấy hàng mẫu để thử trước khi đặt số lượng
Hàng mẫu là chi phí học, không phải hàng bán. Một hai cái mỗi mẫu, giá cao hơn sỉ, có khi cước vận chuyển lớn hơn giá trị hàng. Đừng tính lãi trên hàng mẫu; tính nó như học phí cho quyết định đặt lô.
Thử cái gì trên hàng mẫu. Giặt theo cách khách hay giặt, phơi, xem co rút và phai màu; mặc thử trên người có dáng như khách của bạn; đo lại số đo so với bảng size sạp đưa.
Lấy mẫu từ đúng sạp sẽ đặt lô. Mẫu từ một sạp, lô từ sạp khác là thử nghiệm vô nghĩa. Nhiều sạp bán mẫu trông giống nhau nhưng vải và đường may khác.
Ghi lại để đối chiếu lô. Giữ lại một cái mẫu đã thử, có ghi chú. Khi lô về, đặt cạnh mẫu để so. Lô kém hơn mẫu là thông tin cần báo ngay cho sạp hoặc người làm hộ.
Gộp mẫu của nhiều sạp vào một lần gửi. Để chia chi phí vận chuyển, gửi mẫu của nhiều sạp trong một kiện nhỏ, mỗi mẫu một túi có ghi chú tên sạp.
Ghép kiện vận chuyển: khi đơn nhỏ hơn mức cân tối thiểu
Ngoài mức tối thiểu ở sạp, đơn nhỏ còn gặp mức tối thiểu thứ hai ở khâu vận chuyển: nhiều bên tính cước theo một mức cân hoặc thể tích tối thiểu cho mỗi lần gửi, dưới mức đó vẫn tính tròn. Một đơn lẻ chỉ vài món có thể chịu cước như một kiện lớn hơn nhiều.
Cách xử lý phổ biến là gom: giữ hàng ở kho Quảng Châu cho tới khi đủ một mức hợp lý rồi mới đóng kiện, hoặc ghép chung kiện với hàng của shop khác. Cách thứ nhất làm hàng về chậm; cách thứ hai lại thêm rủi ro chia nhầm khi về. Hỏi bên làm hộ thời gian lưu kho tối đa không tính phí và mức cân tối thiểu, để biết đơn nhỏ của bạn nên gom tới đâu.
Một phép tính giản dị: ví dụ giả định, bạn đặt hàng mỗi tuần một ít, mỗi lần gửi chịu cước tối thiểu. Nếu gom thành hai tuần một lần, tổng cước có thể giảm rõ rệt, đổi lại khách chờ hàng lâu hơn một tuần. Không có lời giải chung; phụ thuộc vào việc khách của bạn chờ được bao lâu và mẫu đó bán nhanh tới mức nào.
Giá vốn lấy lẻ so với lấy đủ sỉ: một phép tính ví dụ giả định
Lấy lẻ đắt hơn bao nhiêu không chỉ nằm ở giá mỗi món. Bảng dưới so hai cách lấy cùng một mẫu áo, số liệu là ví dụ giả định, đơn vị là đồng giả định, chỉ để thấy các lớp chi phí cộng lại ra sao.
| Khoản | Lấy lẻ 6 cái | Lấy đủ sỉ 30 cái |
|---|---|---|
| Đơn giá ở sạp | 60 mỗi cái (giá lẻ) | 45 mỗi cái (giá sỉ) |
| Tiền hàng | 360 | 1.350 |
| Phí người làm hộ | Phí tối thiểu mỗi đơn: 50 | Theo phần trăm: 70 |
| Cước về Việt Nam | Chịu mức cân tối thiểu: 80 | Theo cân thật: 150 |
| Tổng | 490 | 1.570 |
| Giá vốn mỗi cái | khoảng 82 | khoảng 52 |
| Rủi ro tồn nếu mẫu không bán | Tối đa 6 cái | Tối đa 30 cái |
Trong ví dụ giả định này, mỗi cái lấy lẻ đắt hơn rõ rệt, chủ yếu do phí tối thiểu và cước tối thiểu bị chia cho ít món. Đổi lại, nếu mẫu không bán, bạn chỉ ôm 6 cái thay vì 30. Phép so đúng không phải "cách nào rẻ hơn mỗi cái" mà là "với xác suất bán của mẫu này, cách nào ít mất tiền hơn".
Một cách dùng hai cách lấy cùng lúc: lấy lẻ để thử, mẫu nào bán hết trong khoảng thời gian bạn đặt ra thì đơn sau lấy đủ sỉ. Mẫu không đạt thì dừng ở phần lẻ, chi phí thử nằm trong mức đã tính trước.
Khi nào lấy lẻ là lựa chọn đúng
Khi đang thử mẫu mới. Giá vốn cao hơn là cái giá để không phải ôm cả dây size của một mẫu chưa biết khách có thích không.
Khi shop bán đa dạng, mỗi mẫu bán ít. Shop bán theo phong cách riêng, mỗi mẫu vài cái, hợp với lấy lẻ hoặc ghép đơn hơn là đủ sỉ từng mẫu.
Khi bổ sung size lẻ cho mẫu đang bán. Hết size M của mẫu đang chạy, lấy lẻ vài cái để không mất khách là hợp lý.
Không nên lấy lẻ khi mẫu đã chứng minh bán đều. Lúc đó giá vốn cao hơn của phần lẻ ăn mòn biên lãi mỗi tuần. Đặt đủ mức sỉ, hoặc thương lượng với sạp mức tối thiểu thấp hơn vì bạn là khách quen.
Không nên ghép đơn với hàng bạn cần gấp. Đơn ghép phụ thuộc người khác; hàng gấp nên đặt riêng dù tốn hơn.
Không nên lấy lẻ những nhóm hàng mà sạp không cho lẻ thật. Một số nhóm hàng như đồ len, đồ khoác dày thường được bán theo dây size cố định. Người làm hộ nhận lấy lẻ những nhóm này có thể đang tự ôm hàng; khi đó hãy hỏi rõ bạn đang mua từ sạp hay từ kho của họ.
Câu hỏi thường gặp
Mua lẻ ở sạp sỉ Quảng Châu có được không?
Một số sạp bán lẻ nhưng giá khác giá sỉ, hoặc chỉ bán lẻ khi vắng khách. Nhiều sạp từ chối đơn lẻ trong giờ đông. Khách quen thường được linh hoạt hơn về số lượng tối thiểu.
Lấy sỉ trộn mẫu là gì?
Là kiểu sạp cho phép trộn nhiều mẫu, nhiều màu trong một đơn, miễn tổng số món đạt mức sỉ. Người bán Quảng Châu gọi là hỗn phê, viết 混批. Không phải sạp nào cũng cho; hỏi trước khi chọn mẫu.
Ghép đơn với shop khác có an toàn không?
An toàn tới mức người gom đơn làm rõ ràng: hàng của ai được đánh dấu từ lúc nhận ở sạp, ai chịu trách nhiệm khi chia nhầm. Rủi ro lớn nhất là chia nhầm size, màu và khó tách lỗi.
Hàng mẫu có nên tính vào giá vốn lô?
Nên tính như chi phí thử nghiệm của mẫu đó, chia vào lô nếu bạn quyết định đặt, hoặc ghi vào chi phí chung nếu không đặt. Đừng bỏ qua vì hàng mẫu thường có giá vốn mỗi cái rất cao.
Đơn nhỏ có nên gửi ngay không?
Tuỳ mức cước tối thiểu và mức khách chờ được. Gửi ngay thì nhanh nhưng chịu cước tối thiểu; gom thêm thì rẻ hơn mỗi món nhưng chậm. Hỏi bên làm hộ thời gian lưu kho không tính phí để chọn nhịp gửi.