Ở chợ sỉ Quảng Châu, mặc cả được nhưng chỗ thương lượng hẹp hơn chợ lẻ, và đòn bẩy của bạn không phải lời nói khéo mà là số lượng, khả năng quay lại, và việc trả tiền gọn gàng. Bớt giá thường đến khi bạn lấy nhiều hơn mức sỉ tối thiểu, gộp nhiều mẫu ở cùng sạp, hoặc là khách quen. Với lô nhỏ, mặc cả từng đồng cho từng chiếc thường không đáng và làm mất thiện cảm.
Giá ở chợ sỉ đã là giá dành cho người lấy về bán lại. Người bán có biên lợi nhuận mỏng trên mỗi chiếc và sống bằng vòng quay. Hiểu điều đó, bạn sẽ mặc cả đúng chỗ: xin bớt khi có lý do, xin những thứ ngoài giá khi giá đã sát, và biết dừng khi tiếp tục chỉ làm mất mối. Bài này đưa ra cách làm, câu tiếng Trung cần dùng và những sai lầm hay gặp.
Giá ở chợ sỉ được hình thành thế nào
Giá một chiếc áo ở sạp sỉ gồm giá từ xưởng hoặc giá tự làm, chi phí thuê sạp, nhân công, hàng tồn, hàng lỗi phải bù, và phần lãi của sạp. Sạp tính lãi mỏng trên mỗi chiếc nhưng bán nhiều, nên mỗi lần bớt giá là bớt vào phần lãi vốn đã nhỏ. Vì vậy chủ sạp sẵn lòng bớt khi đổi lại được số lượng lớn hơn, chứ không bớt chỉ vì bạn khéo nói.
Cùng một mẫu, giá có thể khác nhau giữa các sạp vì khác tầng nguồn: sạp của xưởng, sạp đại lý lấy lại của xưởng, sạp gom hàng từ nhiều nơi. Khác cả vì chất liệu, đường may, độ đều của lô hàng mà mắt thường khó thấy ngay. Một mức giá thấp hơn không tự động là tốt hơn. Phần giá nhập phụ thuộc vào đâu có bài riêng ở danh mục bắt đầu đánh hàng trên trang.
Một điều ít người nói: giá chào cho khách quen và khách lạ thường khác nhau. Không phải vì sạp gian, mà vì khách quen đã chứng minh họ lấy đều, trả gọn. Chuyến đầu, đừng kỳ vọng được giá như người đã làm ăn với sạp nhiều năm; mặc cả hợp lý, giữ chữ tín, giá sẽ mềm dần ở những chuyến sau.
Điều đó dẫn tới nguyên tắc đầu tiên: so giá trước, mặc cả sau. Đi một vòng khu chợ, ghi giá chào của cùng loại hàng ở vài sạp, kèm ghi chú chất lượng. Khi đã biết mặt bằng, bạn mặc cả có căn cứ, và biết khi nào giá đưa ra đã hợp lý.
Đòn bẩy thật sự của người mua sỉ
Số lượng. Lấy nhiều hơn mức tối thiểu là lý do mạnh nhất để xin bớt. Câu hỏi 多拿有优惠吗？ (duō ná yǒu yōuhuì ma?), nghĩa là "lấy nhiều có ưu đãi không", mở đầu cuộc thương lượng một cách tự nhiên.
Gộp nhiều mẫu ở cùng sạp. Thay vì lấy mỗi sạp một ít, lấy nhiều mẫu ở một sạp hợp với khách của bạn. Tổng giá trị đơn tăng, bạn có lý do để xin bớt trên tổng.
Khả năng quay lại. Cho chủ sạp thấy bạn là khách lâu dài: bạn có shop, bán đều, sẽ đặt lại. Câu 我下次还来 (wǒ xià cì hái lái), nghĩa là "lần sau mình lại đến", chỉ có giá trị khi bạn thật sự quay lại.
Trả tiền gọn. Trả ngay, đủ, không đòi nợ lại, không phải đổi hàng nhiều lần. Với sạp, một khách như vậy rẻ hơn về công sức, và đó là thứ họ sẵn lòng chia sẻ bằng giá.
Thời điểm. Cuối mùa, hàng còn tồn, sạp dễ bớt hơn đầu mùa khi mẫu đang được nhiều người hỏi. Nhưng cuối mùa cũng là lúc dải size, màu đã thiếu.
Câu tiếng Trung dùng khi mặc cả
Những câu dưới đây đủ cho phần lớn cuộc mặc cả ở chợ sỉ. Nói nhẹ nhàng, kèm máy tính để chốt con số.
| Chữ Hán | Phiên âm | Nghĩa |
|---|---|---|
| 便宜一点吧 | piányi yìdiǎn ba | Bớt chút đi |
| 能不能再便宜一点？ | néng bu néng zài piányi yìdiǎn? | Có bớt thêm chút được không? |
| 最低多少？ | zuì dī duōshao? | Thấp nhất bao nhiêu? |
| 多拿有优惠吗？ | duō ná yǒu yōuhuì ma? | Lấy nhiều có ưu đãi không? |
| 太贵了 | tài guì le | Đắt quá |
| 我下次还来 | wǒ xià cì hái lái | Lần sau mình lại đến |
| 好，就这样 | hǎo, jiù zhèyàng | Được, chốt vậy |
| 我再看看 | wǒ zài kànkan | Để mình xem thêm |
Câu "đắt quá" nên dùng tiết kiệm. Ở chợ sỉ, nói câu này với một mức giá đã sát mặt bằng không giúp gì mà còn làm chủ sạp thấy bạn chưa hiểu thị trường. Hỏi "thấp nhất bao nhiêu" hoặc "lấy nhiều có ưu đãi không" là cách mở lời mềm hơn.
Câu "để mình xem thêm" là lối thoát lịch sự khi giá chưa hợp. Không cần giải thích thêm; nếu sau khi so sánh bạn thấy sạp này vẫn hợp lý nhất, quay lại và chốt theo giá đã chào là chuyện bình thường.
Một cuộc mặc cả gọn theo từng bước
Ví dụ giả định dưới đây là cách một chủ shop thương lượng một đơn áo thun ở sạp, sau khi đã so giá ở vài sạp trong khu.
- Hỏi giá sỉ và mức tối thiểu. Chủ sạp báo giá một chiếc và lấy từ một tay.
- Xem kỹ hàng: đường may, chất vải, độ đều giữa các chiếc. Nếu chưa hài lòng chất lượng, dừng ở đây, không mặc cả.
- Nêu số lượng dự định, lớn hơn mức tối thiểu, và hỏi có ưu đãi khi lấy số lượng đó không.
- Chủ sạp bấm một mức giá thấp hơn. Bạn bấm lại một mức thấp hơn chút nữa, kèm lý do: lấy thêm mẫu khác, trả tiền ngay.
- Hai bên gặp nhau ở một mức. Nếu chủ sạp nói đó là giá chốt, cân nhắc xin thứ ngoài giá thay vì ép tiếp.
- Bấm tổng lên máy tính, chụp ảnh, xin ghi phiếu với giá đã thống nhất.
Cả cuộc mặc cả này có thể chỉ vài phút. Điều làm nó gọn là bạn đã biết mặt bằng giá trước khi đến, và dùng số lượng làm lý do, không phải dùng sự nài nỉ.
Nếu ở bước bốn chủ sạp lắc đầu ngay, đừng nhích từng chút một. Hỏi thẳng mức thấp nhất cho số lượng bạn nêu, cân nhắc với mặt bằng đã ghi, rồi quyết nhận hay đi. Hai ba lượt qua lại là đủ cho một cuộc mặc cả ở chợ sỉ.
Khi giá đã sát: xin những thứ ngoài giá
Nhiều khi chủ sạp không bớt thêm được, nhưng sẵn lòng nhượng những thứ khác có giá trị thật với bạn. Đây là phần mặc cả mà người mới hay bỏ qua.
- Trộn màu, trộn size trong một tay: thay vì phải lấy đủ dải size, xin trộn theo đúng nhu cầu của shop. Với nhiều shop, điều này đáng giá hơn bớt vài phần trăm.
- Đóng gói giúp, mang ra điểm gom hàng giúp: tiết kiệm thời gian và công của bạn.
- Giữ hàng tới cuối ngày: cho phép bạn đi tiếp các sạp khác mà không phải mang theo.
- Đổi hàng lỗi: thống nhất trước rằng chiếc nào lỗi khi kiểm sẽ được đổi, và ghi lên phiếu.
- Giữ giá cho lần đặt sau: xin giữ mức giá này cho đơn đặt lại trong mùa, ghi lại trong tin nhắn.
- Thông tin mẫu mới: xin được báo khi có mẫu mới hoặc khi hàng bán chạy về thêm.
Những điều kiện này nên được ghi lại, trên phiếu hoặc qua tin nhắn. Hứa miệng ở chợ đông rất dễ bị quên, cả từ phía người bán lẫn phía bạn.
Sai lầm mặc cả hay gặp ở người mới
Mang thói quen chợ lẻ vào chợ sỉ. Trả giá một nửa rồi nhích dần lên là lối mặc cả của chợ du lịch. Ở chợ sỉ, mức trả quá thấp khiến chủ sạp coi bạn là khách không nghiêm túc và không buồn thương lượng.
Mặc cả trước khi kiểm hàng. Chốt được giá đẹp rồi mới phát hiện vải mỏng, đường may lệch. Lúc đó hoặc bạn mua hàng không hợp, hoặc phải rút lại và làm mất lòng. Kiểm trước, mặc cả sau.
Chỉ nhìn giá một chiếc. Giá thấp hơn một chút nhưng bắt lấy cả dải size mà shop bạn chỉ bán được hai size, thực chất là giá vốn cao hơn vì phần hàng ế. So giá trên số hàng bạn thật sự bán được.
Hứa lấy nhiều để được giá, rồi lấy ít. Chủ sạp nhớ những khách như vậy. Lần sau, giá chào cho bạn sẽ không còn mềm.
Mặc cả quá lâu ở sạp đông. Khi sạp đông, chủ sạp không có thời gian cho cuộc giằng co. Hoặc quay lại lúc vãn, hoặc chốt nhanh.
Mặc cả với xưởng và showroom khác sạp lẻ thế nào
Ở các showroom của xưởng hoặc công ty thương mại trong toà chợ, cuộc thương lượng không chỉ là giá một chiếc. Người bán quan tâm tới số lượng mỗi mẫu, số mẫu, khả năng đặt lại, và có thể cả đặt may theo yêu cầu. Giá ở đây thường gắn với bậc số lượng: lấy tới một mức thì một giá, vượt mức đó thì giá khác.
Với xưởng, bạn có thể thương lượng nhiều thứ ngoài giá: số lượng tối thiểu mỗi màu, thời gian giao, điều kiện mẫu đối, cách đóng gói, nhãn mác. Đôi khi nhượng một chút về giá để được giao sớm hơn hay được giảm số tối thiểu lại có lợi hơn cho shop nhỏ.
Mọi điều đã thống nhất với xưởng nên được ghi thành văn bản, dù chỉ là tin nhắn có đủ thông tin: mẫu, số lượng, giá, tiền cọc, ngày giao, điều kiện đổi hàng lỗi. Chi tiết việc đặt xưởng may theo mẫu có ở danh mục quần áo trên trang; ở đây chỉ nhấn mạnh rằng với xưởng, chữ viết quan trọng hơn lời nói ở bàn trà.
Lúc nên dừng mặc cả
Khi chênh lệch còn lại nhỏ hơn thời gian bạn bỏ ra. Mười phút giằng co để bớt một ít trên mỗi chiếc của một đơn nhỏ thường không đáng bằng mười phút đi thêm một sạp mới.
Khi chủ sạp nói giá chốt và hàng đúng ý. Nếu giá đã nằm trong mặt bằng bạn đã so, chốt luôn. Ép thêm dễ làm hỏng không khí và bạn mất cơ hội được ưu tiên lần sau.
Khi bớt giá đi kèm đổi chất lượng. Có sạp đồng ý bớt nhưng đưa hàng loại khác, vải khác, hàng lỗi nhẹ. Nếu thấy dấu hiệu này, quay về giá ban đầu với hàng đúng mẫu, hoặc rời sạp.
Khi đã chốt. Mặc cả lại sau khi đã thống nhất giá, nhất là lúc trả tiền, là điều làm mất lòng nhất ở chợ sỉ. Nếu thật sự có lý do như hàng không đúng như đã xem, nói rõ lý do đó, không phải đòi bớt chung chung.
Câu hỏi thường gặp
Ở chợ sỉ Quảng Châu có mặc cả được không?
Được, nhưng chỗ thương lượng thường hẹp hơn chợ lẻ vì giá đã là giá cho người lấy về bán. Bớt giá thường đến từ số lượng lớn hơn mức tối thiểu, gộp nhiều mẫu, trả tiền gọn và quan hệ khách quen.
Nên trả giá bao nhiêu phần trăm so với giá chào?
Không có tỷ lệ chung. Cách đúng là so giá cùng loại ở vài sạp trước, biết mặt bằng rồi mới mặc cả. Trả giá quá thấp so với mặt bằng làm chủ sạp thấy bạn chưa hiểu thị trường và tiếp chuyện kém hẳn.
Lấy ít có mặc cả được không?
Khó. Với lô nhỏ, chủ sạp thường giữ giá. Thay vì ép giá, bạn có thể xin trộn size, trộn màu, giữ hàng hoặc đổi hàng lỗi, những thứ có giá trị thật với shop nhỏ.
Câu "一口价" có nghĩa là không bớt được nữa?
一口价 (yìkǒujià) nghĩa là giá một lời, tức giá chốt. Đây là tín hiệu chỗ mặc cả rất hẹp. Bạn có thể xin thứ ngoài giá, hoặc chấp nhận nếu giá đã hợp với mặt bằng bạn đã so.
Mặc cả xong rồi, lúc trả tiền xin bớt thêm có được không?
Không nên. Mặc cả lại sau khi đã chốt là điều làm mất lòng nhất ở chợ sỉ. Nếu có lý do thật như hàng khác với mẫu, nói rõ lý do và đề nghị đổi hàng hoặc điều chỉnh.
Có nên nhờ người dẫn chợ mặc cả hộ?
Người dẫn chợ biết mặt bằng giá có thể giúp, nhưng cần biết họ có nhận hoa hồng từ sạp không. Nếu có, họ khó mặc cả hết sức cho bạn. Tự so giá và tự chốt con số trên máy tính vẫn là cách chắc nhất.