Hành lý cho chuyến đánh hàng Quảng Châu nên chia làm ba nhóm: đồ làm việc (sổ, bút, thước dây, sạc dự phòng), đồ đóng gói (băng dính, bút đánh dấu, dây rút, cân treo, túi ni lông) và đồ cá nhân gọn nhẹ. Vali chiều đi nên để trống phần lớn để mang mẫu và đồ cá nhân về, còn hàng buôn thật sự nên gửi qua đơn vị vận chuyển có chứng từ. Hàng hoá mang tính thương mại không phải hành lý cá nhân và phải tuân theo quy định hải quan khi nhập cảnh Việt Nam.
Người đi lần đầu thường mang quá nhiều quần áo cá nhân và quên những thứ nhỏ cần nhất ở chợ: thước dây để đo size, băng dính để đóng bao, bút đánh dấu để ghi ký hiệu. Bài này đưa ra danh sách theo nhóm, cách tính chỗ trống, và nói rõ ranh giới giữa mang đồ dùng, mang mẫu và mang hàng đi buôn.
Nhóm một: đồ làm việc ở chợ
Đây là những thứ bạn dùng hằng ngày khi đi chợ. Để trong túi đeo hoặc ba lô nhỏ, không để trong vali.
- Sổ tay và bút: ghi tên sạp, vị trí, mẫu, giá chào, số lượng đã đặt. Sổ giấy không hết pin, không mất sóng.
- Thước dây mềm: đo vòng ngực, eo, dài áo, dài quần để so với bảng size của shop. Size Trung Quốc ghi trên nhãn không phải lúc nào cũng khớp dáng khách Việt.
- Máy tính bỏ túi hoặc ứng dụng tính toán: trao đổi giá bằng con số là cách giao tiếp nhanh nhất ở chợ.
- Sạc dự phòng và cáp: điện thoại là máy ảnh, công cụ dịch, bản đồ cả ngày.
- Danh thiếp hoặc thẻ ghi tên shop, mã liên hệ: để chủ sạp lưu bạn là khách.
- Túi vải gấp gọn: đựng mẫu nhỏ mua lẻ trong ngày.
- Nước uống và đồ ăn nhẹ: một ngày trong các toà chợ dài hơn bạn nghĩ.
Một chiếc túi đeo trước người có nhiều ngăn kéo khoá là thứ đáng đầu tư nhất. Nó giữ hộ chiếu, tiền, điện thoại an toàn mà tay vẫn rảnh để xem hàng.
Nhóm hai: đồ đóng gói
Nhiều khu chợ có bán vật liệu đóng gói ngay tại chỗ, như bao dứa, băng dính, thùng các-tông. Nhưng mang theo vài thứ nhỏ giúp bạn chủ động, nhất là khi kiểm và đóng lại hàng ở chỗ ở buổi tối.
- Băng dính khổ lớn: một hai cuộn. Lưu ý: dao, kéo không được mang trong hành lý xách tay khi đi máy bay; nếu mang, để trong hành lý ký gửi hoặc mua tại chỗ.
- Bút lông dầu to nét: viết ký hiệu kiện hàng lên bao, không phai khi gặp nước.
- Dây rút nhựa: buộc miệng bao, cột các túi nhỏ với nhau.
- Túi ni lông lớn: lót trong bao dứa để chống ẩm, nhất là mùa mưa.
- Túi zip nhỏ: đựng phụ kiện nhỏ, mẫu vải, cúc, nhãn để không lẫn.
- Cân treo hành lý: cân vali trước khi ra sân bay để biết có vượt tiêu chuẩn hành lý không; cũng dùng để ước lượng cân nặng kiện hàng khi trao đổi với đơn vị vận chuyển.
- Gói hút ẩm: cho đồ da, giày, túi.
Đồ đóng gói nhẹ nhưng chiếm chỗ. Gom chúng vào một túi riêng, đặt trong vali. Khi về, phần lớn đồ này đã dùng hết, nhường chỗ cho mẫu và đồ cá nhân.
Một lưu ý về bao dứa và thùng các-tông mua ở chợ: chọn loại dày, khâu chắc, vì kiện hàng sẽ bị quăng quật, chồng đè trong kho và trên xe. Bao rẻ, mỏng dễ rách ở góc, làm lộ hàng và rơi vãi. Nếu bạn để đơn vị gom hàng đóng gói lại, hỏi họ dùng vật liệu gì và có gia cố góc không.
Nhóm ba: đồ cá nhân, mang ít mà đủ
Quần áo theo mùa, ít bộ. Mang đủ cho số ngày, chọn đồ nhanh khô, dễ giặt ở phòng. Đi đánh hàng không cần nhiều bộ đẹp; cần thoải mái để đi bộ cả ngày và chịu được bụi, mồ hôi.
Giày êm đã đi quen. Không mang giày mới. Mỗi ngày bạn đi bộ rất nhiều trên sàn bê tông, cầu thang. Một đôi giày êm và một đôi dép là đủ.
Áo mưa gọn, ô nhỏ. Quảng Châu mưa nhiều, nhất là mùa hè. Áo mưa mỏng tiện hơn ô khi tay đang cầm hàng.
Thuốc cá nhân quen dùng. Mang đủ thuốc đang dùng hằng ngày và vài loại bạn quen dùng khi cảm, đau bụng. Giữ trong vỏ hộp gốc để dễ giải thích nếu bị hỏi.
Đầu chuyển đổi ổ cắm. Ổ cắm ở Trung Quốc có loại không khớp với một số phích cắm từ Việt Nam. Một đầu chuyển đổi đa năng nhỏ gọn giúp bạn không phải đi tìm mua lúc tối muộn.
Bản chụp giấy tờ. Bản in hộ chiếu, thị thực, xác nhận chỗ ở để riêng với bản gốc.
Tính chỗ trống: vali chiều đi bao nhiêu là vừa
Quy tắc nhiều người dùng: chiều đi chỉ dùng một nửa vali. Nửa còn lại dành cho mẫu bạn mang về để chụp ảnh, cho khách xem trước, và đồ cá nhân mua thêm. Một số người mang thêm một túi du lịch gấp gọn bỏ trong vali, chiều về mở ra dùng.
Nếu đi máy bay, đọc kỹ tiêu chuẩn hành lý của vé: số kiện, cân nặng, kích thước hành lý xách tay và ký gửi. Mua thêm hành lý ký gửi trước thường thuận tiện hơn mua tại quầy sân bay. Dùng cân treo để cân trước khi rời chỗ ở; ra sân bay mới phát hiện quá cân thì chỉ còn cách trả phí hoặc bỏ bớt.
Nếu đi đường bộ và tàu cao tốc, giới hạn chủ yếu là sức của bạn và quy định của ngành đường sắt về hành lý mang lên tàu. Vali hai bánh kéo qua cửa khẩu, qua ga, lên xuống bậc thang khó hơn vali bốn bánh; chọn vali chắc chắn, khoá kéo tốt.
Người đi nhiều chuyến thường giữ sẵn một vali chuyên dùng cho đánh hàng, trong đó để cố định bộ đồ làm việc và đồ đóng gói. Trước mỗi chuyến chỉ cần bổ sung thứ đã dùng hết và thêm quần áo, đỡ quên và đỡ mất thời gian soạn đồ.
Đừng cố nhồi hàng buôn vào vali để "đỡ tiền vận chuyển". Phần dưới đây giải thích vì sao đó là một phép tính sai.
Hành lý cá nhân, mẫu và hàng buôn: ranh giới ở đâu
Khi nhập cảnh Việt Nam, hành lý của bạn được xét theo quy định hải quan hiện hành. Hành lý cá nhân là đồ dùng của người đi đường, có định mức miễn thuế cho một số nhóm theo quy định. Hàng hoá mang theo nhằm mục đích kinh doanh, hoặc vượt định mức, có số lượng mang tính thương mại, không còn là hành lý cá nhân: phải khai báo, có thể phải nộp thuế, và với một số nhóm hàng còn phải đáp ứng điều kiện quản lý chuyên ngành.
Mẫu hàng bạn mang về để chụp ảnh, đối chiếu với hàng gửi sau, thường là vài chiếc mỗi kiểu. Dù ít, chúng vẫn là hàng hoá, nên giữ phiếu mua hàng và sẵn sàng khai đúng khi được hỏi. Nếu số lượng mẫu lớn, hỏi cơ quan hải quan về cách khai phù hợp.
Hàng buôn là số lượng bạn mua để bán. Mang hàng buôn dưới danh nghĩa hành lý cá nhân, chia nhỏ cho nhiều người mang hộ, hoặc khai là đồ dùng cá nhân là những cách bị coi là khai không đúng, có thể bị giữ hàng, xử phạt và ghi nhận vi phạm. Hàng không có chứng từ hợp pháp cũng khiến bạn gặp khó khi bán ở Việt Nam, vì cơ quan quản lý thị trường có thể yêu cầu chứng minh nguồn gốc.
Định mức miễn thuế, mức thuế, danh mục hàng phải kiểm tra chuyên ngành thay đổi theo quy định, bài không nêu con số. Trước chuyến đi, tra cứu trên kênh chính thức của cơ quan hải quan, hoặc hỏi trực tiếp tại cửa khẩu.
Những thứ không nên có trong hành lý chiều về
Ngoài hàng buôn, có những nhóm hàng gây rắc rối ngay cả với số lượng nhỏ. Bảng chỉ nêu nguyên tắc; danh mục cụ thể theo quy định hiện hành của hàng không, đường sắt và hải quan.
| Nhóm | Vì sao rắc rối | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Hàng giả mạo nhãn hiệu | Có thể bị tịch thu, xử phạt; bán ra là vi phạm pháp luật | Không mua, không mang |
| Mỹ phẩm, thực phẩm số lượng nhiều | Có thể thuộc diện quản lý chuyên ngành, cần công bố, kiểm tra | Chỉ mang đồ dùng cá nhân; hàng bán phải qua nhập khẩu đúng thủ tục |
| Pin, sạc dự phòng, thiết bị có pin lithium | Hàng không, đường sắt giới hạn dung lượng và cách mang | Mang trong hành lý xách tay đúng quy định; hàng buôn gửi qua đơn vị vận chuyển |
| Chất lỏng, bình xịt | Giới hạn khi đi máy bay | Để trong hành lý ký gửi hoặc không mang |
| Đồ gửi hộ người khác | Bạn chịu trách nhiệm về mọi thứ trong hành lý đứng tên mình | Không nhận mang hộ khi không biết chắc bên trong |
Khi có hàng phải khai báo, đi đúng lối dành cho người có hàng khai báo và khai trung thực. Mất thêm vài phút ở cửa khẩu vẫn rẻ hơn nhiều so với rủi ro bị giữ hàng.
Kiểm hành lý trước giờ về
Buổi tối trước ngày về là lúc thích hợp nhất để chốt hành lý, khi bạn còn tỉnh táo và còn thời gian sửa sai. Sáng hôm sau thường vội vì trả phòng, gọi xe, tắc đường. Dành nửa tiếng làm những việc sau.
- Tách riêng mẫu hàng, đồ cá nhân, đồ mua làm quà; ghi lại số lượng mẫu.
- Gom phiếu mua hàng của mẫu vào một túi để sẵn.
- Cân vali, so với tiêu chuẩn hành lý trên vé.
- Chuyển pin dự phòng, thiết bị có pin sang hành lý xách tay; chuyển dao kéo, chất lỏng sang hành lý ký gửi hoặc bỏ lại.
- Kiểm lại với kho gom hàng: số kiện đã nhận, ký hiệu, ngày gửi, chứng từ.
- Để hộ chiếu, vé, tiền còn lại ở túi đeo trước người, sẵn cho sáng hôm sau.
Sáng hôm sau, bạn chỉ việc trả phòng và đi. Mọi quyết định khó đã làm xong khi còn bình tĩnh.
Nếu đi nhóm, mỗi người tự cân và tự kiểm hành lý của mình. Đừng gộp vali hay chia lại đồ cho nhau vào phút cuối để vừa cân, vì khi qua hải quan, mỗi người chịu trách nhiệm về hành lý đứng tên mình.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mang vali rỗng sang Quảng Châu không?
Mang vali để nửa trống là hợp lý để có chỗ cho mẫu và đồ cá nhân chiều về. Còn hàng buôn thật sự nên gửi qua đơn vị vận chuyển có chứng từ, không nên nhồi vào vali vì hành lý cá nhân và hàng kinh doanh được hải quan xét khác nhau.
Mang vài chục bộ quần áo về theo hành lý có được không?
Vài chục bộ cùng loại có tính chất thương mại, không còn là đồ dùng cá nhân. Theo quy định hiện hành, hàng loại này phải khai báo và có thể phải nộp thuế. Hãy tra cứu quy định của cơ quan hải quan hoặc gửi hàng theo đường vận chuyển có chứng từ.
Có cần mang băng dính, bao từ Việt Nam sang không?
Không bắt buộc vì chợ có bán vật liệu đóng gói. Nhưng mang vài thứ nhỏ như băng dính, bút đánh dấu, dây rút, túi ni lông giúp bạn chủ động khi kiểm và đóng hàng ở chỗ ở buổi tối.
Kéo, dao rọc giấy có mang lên máy bay được không?
Vật sắc nhọn như kéo, dao không được mang trong hành lý xách tay khi đi máy bay theo quy định an ninh hàng không. Nếu cần, để trong hành lý ký gửi hoặc mua tại chỗ. Kiểm quy định cụ thể của hãng và sân bay.
Mẫu hàng mang về có phải khai báo không?
Mẫu vẫn là hàng hoá. Với số lượng nhỏ, giữ phiếu mua hàng và khai đúng khi được hỏi. Số lượng lớn hoặc nhóm hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành thì nên hỏi trước cơ quan hải quan về cách khai phù hợp.
Nhờ người khác mang hàng hộ qua cửa khẩu có sao không?
Chia hàng cho nhiều người mang để tránh khai báo là hành vi có thể bị coi là khai không đúng, rủi ro cho cả bạn và người mang hộ. Người đứng tên hành lý chịu trách nhiệm về những gì bên trong.